Cezaevi Nakil Talebi Nasıl Yapılır? Hükümlü ve Tutuklunun Başka Cezaevine Sevki

Cezaevi nakil talebi, hükümlü, hükümözlü veya tutuklunun bulunduğu ceza infaz kurumundan başka bir ceza infaz kurumuna gönderilmesini istemesidir.

Nakil başvurusu, kural olarak kişinin bizzat imzaladığı dilekçeyi bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine vermesiyle başlar. Kurum idaresi gerekli bilgi ve belgeleri hazırlar; başvuru ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili karar makamına gönderilir.

Hükümlünün kendi isteğiyle naklinde 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 54. maddesindeki şartlar aranır. Tutuklu bakımından ise 54. madde doğrudan uygulanmaz. Tutuklunun talebi; yargılama yeri, soruşturma veya kovuşturmanın selameti, güvenlik, kapasite, sağlık ve somut ailevi koşullar dikkate alınarak değerlendirilir.

1. Cezaevi Nakil Talebi Hakkında Kısa Cevaplar

Cezaevi nakil sürecinde bilinmesi gereken temel hususlar şunlardır:

1. Nakil dilekçesi, hükümlü veya tutuklunun bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine verilir.

2. Dilekçe hükümlü, hükümözlü veya tutuklu tarafından imzalanmalıdır.

3. Avukat veya aile yakınının kendi adına yaptığı başvuru, mahpusun imzalı dilekçesinin yerine geçmez.

4. Hükümlü, isteğe bağlı nakil için durumuna uygun en az üç ceza infaz kurumu belirtmelidir.

5. Tutuklu bakımından üç kurum bildirme ve diğer 54. madde şartları doğrudan uygulanmaz.

6. Aileye yakınlık, sağlık veya can güvenliği gerekçeleri somut belge ve olaylarla desteklenmelidir.

7. Talep edilen cezaevine nakil otomatik bir hak değildir.

8. Ret hâlinde başvurulacak yargı yolu, ret işlemini yapan makama ve işlemin niteliğine göre değişir.

2. Cezaevi Nakli ile Geçici Sevk Arasındaki Fark Nedir?

Uygulamada “nakil” ve “sevk” kelimeleri zaman zaman aynı anlamda kullanılmaktadır. Ancak hukukî bakımdan aralarında fark vardır.

Nakil, hükümlü veya tutuklunun barındırıldığı ceza infaz kurumunun değiştirilmesidir. Kişi başka bir kuruma yerleştirilir ve infaz veya tutukluluk süreci yeni kurumda devam eder.

Sevk ise çoğunlukla kişinin duruşma, hastane, savcılık işlemi, sınav veya benzeri bir nedenle geçici olarak kurum dışına çıkarılmasını ifade eder.

Bu yazıda kullanılan “cezaevi nakli” kavramı, kişinin barındırıldığı ceza infaz kurumunun değiştirilmesi anlamındadır.

3. Cezaevi Naklinin Hukukî Dayanakları Nelerdir?

Cezaevi nakillerinin temel hukukî dayanakları şunlardır:

• 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 53 ila 58. maddeleri,

• 5275 sayılı Kanun’un tutuklular hakkındaki 116. maddesi,

• 167 No.lu Ceza İnfaz Kurumlarının Tahsisi, Nakil İşlemleri ve Diğer Hükümler Hakkında Genelge,

• 167/1 ve 167/2 No.lu değişiklik genelgeleri,

• Sağlık nedeniyle nakiller yönünden 172 No.lu Genelge,

• Ret işlemlerine karşı başvurular yönünden 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu.

3.1. 5275 Sayılı Kanun’un 53. Maddesi

5275 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hükümlüler;

• Kendi istekleri,

• Toplu sevk,

• Disiplin,

• Asayiş ve güvenlik,

• Hastalık,

• Eğitim ve öğretim,

• Suç veya yargılama yeri nedenleriyle başka bir ceza infaz kurumuna nakledilebilir.

3.2. 5275 Sayılı Kanun’un 54. Maddesi

Kanun’un 54. maddesi, hükümlünün kendi isteğiyle başka bir ceza infaz kurumuna naklini düzenlemektedir.

Bu madde kapsamında hükümlünün en az üç uygun kurum belirtmesi, nakil giderlerini kabul etmesi, ceza infaz kurumunda bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olması ve iyi hâl şartlarını taşıması gerekir.

3.3. Tutuklu Bakımından 54. Maddenin Durumu

5275 sayılı Kanun’un 116. maddesinde, tutuklular hakkında uygulanabilecek infaz hükümleri gösterilmiştir. Bu düzenlemede 53. madde ile 55 ila 62. maddeler sayılmış; hükümlünün kendi isteğiyle naklini düzenleyen 54. maddeye yer verilmemiştir.

Bu nedenle hükümlüler için öngörülen;

• En az üç kurum gösterme,

• Nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul etme,

• Üç aydan fazla süre,

• İyi hâl ve disiplin durumu şartları tutukluya aynı hukukî nitelikte doğrudan uygulanamaz.

4. Hükümlü ile Tutuklunun Nakil Talebi Arasındaki Farklar

4.1. Hükümlü Bakımından

Hükümlünün kendi isteğiyle nakil talebinin temel dayanağı 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesidir.

Hükümlü;

• En az üç uygun kurum belirtmeli,

• Nakil giderlerini kabul etmeli veya kanuni istisnayı belgelemeli,

• Ceza infaz kurumunda bulunulması gereken süresi üç aydan fazla olmalı,

• İyi hâlli olmalı,

• Mevcut ve kaldırılmamış disiplin cezası bulunmamalı,

• Statüsüne uygun kurumlar istemelidir.

4.2. Tutuklu Bakımından

Tutuklu da başka bir ceza infaz kurumuna nakledilmesini isteyen dilekçe verebilir. Ancak başvurusu, hükümlünün 54. madde kapsamındaki isteğe bağlı nakil rejimiyle aynı değildir.

Tutuklu bakımından özellikle;

• Soruşturma veya kovuşturmanın yürütüldüğü yer,

• Yargılandığı mahkemenin bulunduğu yer,

• Duruşmalara katılım,

• Delillerin toplanması,

• Yargılamanın selameti,

• Kurum güvenliği,

• Kapasite ve kurum uygunluğu,

• Sağlık ve can güvenliği,

• Aile hayatı üzerindeki somut etkiler değerlendirilir.

5. Cezaevi Nakil Talebini Kim Yapabilir?

Nakil iradesini içeren dilekçe, hükümlü, hükümözlü veya tutuklu tarafından bizzat imzalanmalıdır.

Avukat;

• Dilekçeyi hazırlayabilir,

• Başvurunun hukukî gerekçelerini düzenleyebilir,

• İkametgâh, sağlık ve ekonomik durum belgelerini temin edebilir,

• Başvurunun kayda alınmasını ve sonucunu takip edebilir,

• Ret işlemine karşı başvuru yapabilir.

Ancak avukatın, aile yakınının, vasinin veya üçüncü kişinin kendi adına yaptığı nakil başvurusu, hükümlü veya tutuklunun imzaladığı esas nakil dilekçesinin yerine geçmez.

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, hükümlü, hükümözlü veya tutuklunun kendi dilekçesinin ve ilgili belgelerin Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla gönderilmesini aramaktadır.

6. Cezaevi Nakil Talebi Nereye Yapılır?

Cezaevi nakil dilekçesinin teslim edileceği yer, hükümlü veya tutuklunun bulunduğu ceza infaz kurumu idaresidir.

Başvuru sürecinde üç farklı makam birbirinden ayrılmalıdır:

1. Dilekçenin teslim edildiği yer: Bulunulan ceza infaz kurumu idaresi

2. Evrakın gönderildiği kanal: İlgili Cumhuriyet Başsavcılığı

3. Karar mercii: Talebin türüne göre ağır ceza merkezi Cumhuriyet Başsavcılığı veya Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü

6.1. Dilekçe Başlığı Nasıl Yazılmalıdır?

Karar makamının başvuru sırasında kesin olarak belirlenemediği durumlarda en güvenli başlık şöyledir:

T.C.[…] CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜNE

İlgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderilmek üzere

Bu başlık, dilekçenin yanlış makama hitaben düzenlenmesi riskini azaltır.

6.2. Aynı Ağır Ceza Merkezi İçindeki Nakle Kim Karar Verir?

Hükümlü veya hükümözlünün nakledilmek istediği kurum, bulunduğu kurumla aynı ağır ceza merkezi Cumhuriyet Başsavcılığının merkez veya bağlı ceza infaz kurumlarından biriyse talep kural olarak ilgili ağır ceza merkezi Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından değerlendirilir.

Değerlendirmede;

• Kurumun kapasitesi,

• Hükümlünün kurumun sınıfına uygunluğu,

• Kurum mevcudu,

• Asayiş ve güvenlik,

• Aileye yakınlık,

• Sosyal çevre gibi hususlar dikkate alınır.

Ancak hükümlü veya hükümözlü bulunduğu cezaevine daha önce kendi talebi üzerine Adalet Bakanlığının onayıyla nakledilmişse, aynı ağır ceza merkezi içindeki yeni nakil talebi hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı karar vermez. Bu durumda talep, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne gönderilir ve naklin uygun olup olmadığı Bakanlık tarafından değerlendirilir.

Buradaki “aynı ağır ceza merkezi”, aynı ağır ceza mahkemesi yargı çevresine bağlı merkez ve bağlı ceza infaz kurumlarını ifade eder.

6.3. Başka Bir Ağır Ceza Merkezindeki Cezaevine Nakli Kim Değerlendirir?

Hükümlünün aynı ağır ceza merkezinin merkez ve bağlı kurumları dışında kalan başka bir ceza infaz kurumuna nakil talebi Bakanlık tarafından değerlendirilir.

Uygulamada hükümlünün imzalı dilekçesi ve kurum tarafından hazırlanan belgeler, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Bu durumda dilekçe doğrudan Ankara’daki Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne gönderilmemelidir. Dilekçenin önce bulunulan kurum idaresine verilmesi, disiplin, iyi hâl, infaz, güvenlik ve kurum uygunluğu bilgilerinin de başvuruya eklenmesini sağlar.

6.4. Tutuklunun Nakil Talebi Nereye Yapılır?

Tutuklu, nakil dilekçesini bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine verir. Kurum idaresi gerekli belgeleri hazırlayarak başvuruyu ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderir. CTE’nin resmî açıklamasına göre tutuklunun kendi imzalı dilekçesi ve talebe ilişkin belgeler Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Genel Müdürlüğe iletilir.

Tutuklunun aileye yakınlık gerekçesiyle verdiği dilekçe doğrudan ailesinin yaşadığı yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına veya yargılandığı mahkemeye yapılan standart bir nakil başvurusu değildir.

Tutuklunun yargılandığı mahkeme, soruşturma veya kovuşturma makamı ve yargılama yeri değerlendirmede dikkate alınabilir; ancak nakil dilekçesinin ilk teslim yeri yine bulunduğu ceza infaz kurumudur.

6.5. Nakil Talebi Doğrudan İnfaz Hâkimliğine Yapılır mı?

Hayır. İnfaz hâkimliği ilk nakil talebinin yapılacağı merci değildir. İnfaz hâkimliği, ceza infaz kurumu veya Cumhuriyet savcısının infaza ilişkin bir işlemi hakkında şikâyet bulunması hâlinde gündeme gelebilir.

6.6. Aile Yakını Ankara’dan Başvuru Yapabilir mi?

Hükümlü başka bir ildeki ceza infaz kurumunda bulunuyorsa ailesinin Ankara, Yenimahalle veya Ankara Batı bölgesinden yaptığı başvuru, mahpusun kendi nakil dilekçesinin yerine geçmez.

Asıl nakil dilekçesi hükümlü veya tutuklu tarafından bulunduğu kurum idaresine verilmelidir. Aile üyeleri ise ikametgâh, sağlık, gelir, öğrenci ve ulaşım belgelerini başvurana veya avukatına ulaştırabilir.

7. Hükümlünün Kendi İsteğiyle Nakil Şartları Nelerdir?

5275 sayılı Kanun’un 54. maddesi kapsamında aşağıdaki şartlar birlikte değerlendirilir.

7.1. En Az Üç Uygun Ceza İnfaz Kurumu Belirtilmelidir

Hükümlü, dilekçesinde durumuna uygun en az üç ceza infaz kurumu göstermelidir.

Yalnızca tek kurumun belirtilmesi, kanuni şartın yerine getirilmemesi sonucunu doğurabilir.

Belirtilen kurumların;

• Hükümlünün cinsiyetine,

• Açık veya kapalı kurum statüsüne,

• Suç ve güvenlik durumuna,

• Ceza süresine,

• Kurum sınıfına uygun olması gerekir.

Üç kurumun yazılması, hükümlünün bunlardan birine mutlaka nakledileceği anlamına gelmez.

7.2. Üç Aydan Fazla Süre Şartı Nedir?

Kanun, ceza infaz kurumlarında bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olmasını aramaktadır.

Bu şart, başvurudan önce mevcut cezaevinde üç ay kalmış olma şartı değildir. Kanun lafzı, ceza infaz kurumunda bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olmasını ifade eder.

7.3. İyi Hâl ve Disiplin Durumu

Hükümlünün iyi hâlli olması; disiplin cezası almamış veya aldığı disiplin cezasının kaldırılmış olması gerekir.

Mevcut ve kaldırılmamış disiplin cezası, isteğe bağlı nakil talebinin kabulüne engel olabilir.

7.4. Nakil Giderlerinin Peşin Ödenmesi Kabul Edilmelidir

Hükümlü, nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul etmelidir.

Ancak;

• Çocuk hükümlüler,

• Maddi durumunun yetersiz olduğunu belgeleyen hükümlüler bakımından nakil giderlerini peşin ödeme şartı uygulanmaz.

Maddi yetersizlik iddiası gelir, sosyal yardım, yoksulluk veya benzeri belgelerle desteklenmelidir.

7.5. Talep Edilen Kurum Uygun Olmalıdır

Talep edilen ceza infaz kurumunun;

• Yer ve kapasite bakımından uygun olması,

• Hükümlünün statüsüne uygun sınıfta bulunması,

• Yalnızca tutuklulara ayrılmış tutukevi olmaması,

• Hükümlünün mahkûmiyet süresine uygun kişilerin barındırıldığı bir kurum olmasI gerekir.

7.6. Disiplin Nedeniyle Ayrılınan Kurum Yeniden İstenmemelidir

Hükümlünün daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığı bir kuruma isteğe bağlı olarak nakli kural olarak mümkün değildir.

7.7. Nakilden Sonra Bir Yıl Kalma Şartı

Kendi isteğiyle nakledilen hükümlü, eğitim, öğretim veya hastalık nedeniyle yapılacak nakiller hariç olmak üzere, nakledildiği kurumda bir yıl kalmak zorundadır. Çocuk hükümlüler bakımından bu süre altı aydır.

8. Tutuklu Başka Bir Cezaevine Nakil Talep Edebilir mi?

Tutuklu da başka bir ceza infaz kurumuna nakledilmesini isteyen imzalı bir dilekçe verebilir.

Ancak bu başvuru, hükümlünün isteğe bağlı naklini düzenleyen 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesi kapsamında değildir.

Tutuklunun nakil talebinde özellikle şu hususlar değerlendirilir:

1. Soruşturma veya kovuşturmanın yürütüldüğü yer,

2. Tutuklunun yargılandığı mahkemenin bulunduğu yer,

3. Duruşmalara katılımın nasıl sağlanacağı,

4. Delillerin toplanması ve yargılamanın selameti,

5. Suçun niteliği ve güvenlik durumu,

6. Talep edilen kurumun türü ve kapasitesi,

7. Sağlık veya can güvenliği ihtiyacı,

8. Aile hayatı üzerindeki somut etkiler.

Tutuklu bir veya birden fazla alternatif kurum bildirebilir. Ancak hükümlüler için getirilen “en az üç kurum” şartı tutuklu bakımından aynı nitelikte kanuni bir zorunluluk değildir.

Belirli bir ceza infaz kurumuna nakledilme konusunda tutukluya mutlak bir tercih hakkı tanınmamıştır.

9. Aileye Yakın Cezaevine Nakil Talep Edilebilir mi?

Hükümlü veya tutuklu, ailesinin yaşadığı yere yakın bir ceza infaz kurumuna nakledilmesini talep edebilir.

Aileye yakınlık, özellikle aynı ağır ceza merkezine bağlı kurumlar arasındaki hükümlü ve hükümözlü nakillerinde dikkate alınabilecek ölçütlerden biridir. Bununla birlikte aileye yakınlık, tek başına istenen cezaevine nakledilmeyi sağlayan mutlak bir hak değildir.

Başvuruda şu hususlar somutlaştırılmalıdır:

• Ailenin ikametgâh adresi,

• Cezaevi ile ikametgâh arasındaki mesafe,

• Yolculuk süresi ve aktarma sayısı,

• Gidiş-dönüş ulaşım giderleri,

• Ailenin gelir ve ekonomik durumu,

• Küçük çocukların yaş ve eğitim durumu,

• Yaşlı, engelli veya hasta aile bireylerinin durumu,

• Son bir yılda gerçekleştirilebilen görüş sayısı,

• Uzaklık nedeniyle gerçekleştirilemeyen ziyaretler.

Yalnızca “ailem uzakta yaşıyor” şeklindeki genel açıklama yerine, mesafe ve aile koşulları belgeyle ortaya konulmalıdır.

10. Sağlık Nedeniyle Cezaevi Nakli Nasıl Yapılır?

Sağlık nedeniyle nakil, 5275 sayılı Kanun’un 57. maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenmiştir.

Hükümlü veya tutuklunun;

• Kendi talebi veya kurum idaresinin talebi bulunmalı,

• Sağlık nedeniyle bulunduğu kurumda kalmasının uygun olmadığı,

• Devlet veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporuyla belirlenmelidir.

Bu şartlar gerçekleştiğinde kişi, tedavisinin yapılabilmesi amacıyla başka bir ceza infaz kurumuna nakledilebilir.

Sağlık kurulu raporunda mümkün olduğunca şu hususların açıklanması gerekir:

1. Hastalığın tanısı,

2. Mevcut kurumda kalmanın neden uygun olmadığı,

3. Gerekli uzmanlık ve tedavi türü,

4. Tedavinin hangi sağlık kuruluşunda yapılabileceği,

5. Tedavinin süreklilik gösterip göstermediği,

6. Naklin tıbben gerekli olup olmadığı.

Tek hekim raporu, reçete, epikriz veya randevu belgesi önemli olmakla birlikte, 5275 sayılı Kanun’un 57/5. maddesinde aranan sağlık kurulu raporunun yerine tek başına geçmez.

Sağlık nedeniyle nakil talebinin konusu şu şekilde yazılabilir:

KONU: 5275 sayılı Kanun’un 57/5. maddesi uyarınca sağlık kurulu raporu alınması ve sağlık durumuma uygun ceza infaz kurumuna nakledilme talebidir.

11. Can Güvenliği Nedeniyle Nakil Talebi Nasıl Yapılır?

Hükümlü veya tutuklunun can güvenliğinin somut ve ciddi biçimde tehlikede olması hâlinde güvenlik nedeniyle başka bir kuruma nakil talep edilebilir.

Başvuruda şu bilgiler açıklanmalıdır:

• Tehdidin kimden veya hangi gruptan kaynaklandığı,

• Olayın tarihi ve yeri,

• Gerçekleşen saldırı veya tehditler,

• Tanıkların bilgileri,

• Olay veya disiplin tutanakları,

• Darp veya muayene raporları,

• Daha önce kurum idaresine yapılan başvurular,

• Kurum içinde alınan tedbirlerin neden yetersiz kaldığı.

167 No.lu Genelge kapsamında can güvenliği nedeniyle nakil talebi ayrıntılı şekilde araştırılmalı; tehlikenin kurum içinde alınacak tedbirlerle giderilip giderilemeyeceği ve naklin zorunlu olup olmadığı gerekçeli biçimde değerlendirilmelidir.

Başvuruda yalnızca nakil değil, inceleme sonuçlanıncaya kadar gerekli kurum içi koruma tedbirlerinin alınması da talep edilmelidir.

Dilekçe konusu şu şekilde yazılabilir:

KONU: Can güvenliğime yönelik somut tehlike nedeniyle gerekli acil koruma tedbirlerinin alınması ve durumuma uygun başka bir ceza infaz kurumuna nakledilme talebidir.

12. Disiplin ve Zorunlu Nedenlerle Cezaevi Nakli

12.1. Disiplin Nedeniyle Nakil

5275 sayılı Kanun’un 55. maddesine göre hükümlü, hücreye koyma cezasını gerektiren bir eylemde bulunması hâlinde kurum yönetiminin istemi üzerine Bakanlıkça başka bir kuruma nakledilebilir.

Disiplin nedeniyle nakledilen hükümlü, mahkeme kararı, kurum güvenliği, can güvenliği veya hastalık nedenleri dışında yeni kurumda altı ay kalmak zorundadır.

12.2. Zorunlu Nedenlerle Nakil

Aşağıdaki durumlarda kişinin talebi bulunmasa da zorunlu nakil yapılabilir:

• Kurumun yetersiz veya elverişsiz kalması,

• Kurum kapasitesinin aşılması,

• Kurumun kullanılamaz hâle gelmesi,

• Asayiş veya güvenlik gerekleri,

• Doğal afet,

• Yangın,

• Büyük onarım ihtiyacı.

12.3. Suç veya Yargılama Yeri Nedeniyle Nakil

Tutuklunun soruşturma veya kovuşturmasının yürütüldüğü yer, duruşmalara katılımı ve uygun kurum bulunup bulunmadığı nakil değerlendirmesinde önem taşır.

Tutukluların kural olarak yargılandıkları yere uygun bir kurumda barındırılması hedeflenir. Ancak kapasite, güvenlik, kurum sınıfı ve kişinin statüsü nedeniyle başka bir kurumda tutulmaları mümkündür.

13. Açık Cezaevinden Başka Açık Cezaevine Nakil

Açık ceza infaz kurumundan başka bir açık ceza infaz kurumuna isteğe bağlı nakil talepleri Açık HÜNSİS üzerinden değerlendirilmektedir.

Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre talepler her ayın 2’si ile 22’si arasında alınmakta ve sistem üzerinden otomatik olarak değerlendirilmektedir.

Açık HÜNSİS uygulaması yalnızca açık ceza infaz kurumları arasındaki isteğe bağlı nakiller bakımından geçerlidir.

14. Cezaevi Nakil Talebi e-Devlet veya CİMER Üzerinden Yapılabilir mi?

25 Haziran 2026 itibarıyla Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün e-Devlet Kapısı üzerinden sunduğu bir nakil başvuru hizmeti bulunmamaktadır.

CİMER üzerinden bir kamu kurumuna talep veya şikâyet iletilmesi mümkündür. Ancak aile yakını veya avukat tarafından CİMER üzerinden yapılan başvuru, hükümlü veya tutuklunun imzalayarak ceza infaz kurumu idaresine verdiği nakil dilekçesinin yerine geçmez.

Nakil başvurusunun usulüne uygun yolu şöyledir:

1. Dilekçenin hükümlü veya tutuklu tarafından imzalanması,

2. Bulunulan ceza infaz kurumu idaresine verilmesi,

3. Kurum belgelerinin tamamlanması,

4. İlgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderilmesi.

15. Cezaevi Nakil Başvurusu Adım Adım Nasıl Yapılır?

15.1. Kişinin Statüsü Belirlenmelidir

Öncelikle başvuranın;

• Hükümlü,

• Hükümözlü,

• Tutuklu

statülerinden hangisinde olduğu tespit edilmelidir.

Hükümlü ile tutuklu bakımından aynı şartlar uygulanmaz.

15.2. Nakil Nedeni Belirlenmelidir

Nakil talebinin temel nedeni açıkça seçilmelidir:

• Aileye yakınlık,

• Sağlık,

• Can güvenliği,

• Eğitim,

• Yargılama yeri,

• Kurumun statüye uygun olmaması,

• Diğer zorunlu nedenler.

Sağlık ve can güvenliği gibi özel gerekçeler, mümkünse aileye yakınlık gerekçesinden ayrı başlık ve belgelerle sunulmalıdır.

15.3. Uygun Kurumlar Araştırılmalıdır

Hükümlü, durumuna uygun en az üç kurum belirtmelidir. Tutuklu ise tercih ettiği kurum veya bölgeyi bildirebilir; ancak üç kurum bildirmesi 54. madde anlamında zorunlu değildir.

15.4. Belgeler Toplanmalıdır

Nakil gerekçesini destekleyen;

• İkametgâh,

• Nüfus,

• Öğrenci,

• Sağlık,

• Gelir,

• Ulaşım,

• Güvenlik,

• Yargılama belgeleri dilekçeye eklenmelidir.

15.5. Dilekçe Mahpus Tarafından İmzalanmalıdır

Dilekçe hükümlü, hükümözlü veya tutuklu tarafından imzalanmalıdır. Avukat tarafından hazırlanan dilekçe de mahpusun imzasıyla ve kendisi tarafından sunulmalıdır.

15.6. Dilekçe Bulunulan Kurum İdaresine Verilmelidir

Dilekçe doğrudan aile tarafından başka ildeki Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmemelidir.Başvuru, mahpusun bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine teslim edilmelidir.

15.7. Kayıt Bilgileri Saklanmalıdır

Mümkünse;

• Dilekçe tarihi,

• Kurum kayıt numarası,

• Dilekçenin bir örneği,

• Eklenen belgelerin listesi muhafaza edilmelidir.

15.8. Yazılı ve Gerekçeli Sonuç İstenmelidir

Dilekçenin sonuç bölümünde, verilecek kararın gerekçeli ve yazılı olarak bildirilmesi açıkça talep edilmelidir.

16. Cezaevi Nakil Dilekçesine Hangi Belgeler Eklenmelidir?

16.1. Aileye Yakınlık Nedeniyle

• Aile bireylerinin yerleşim yeri belgeleri,

• Vukuatlı nüfus kayıt örneği,

• Çocukların öğrenci belgeleri,

• Aile bireylerinin sağlık raporları,

• Engellilik raporu,

• Gelir veya sosyal yardım belgeleri,

• Ulaşım mesafesi ve giderlerini gösteren belgeler,

• Önceki görüş tarihlerini gösteren kayıtlar.

16.2. Sağlık Nedeniyle

• Devlet veya üniversite hastanesi sağlık kurulu raporu,

• Epikriz raporları,

• Tetkik sonuçları,

• Ameliyat ve tedavi belgeleri,

• İlaç raporları,

• Randevu ve kontrol belgeleri,

• Tedavinin belirli bir sağlık kuruluşunda yapılması gerektiğini gösteren raporlar.

16.3. Can Güvenliği Nedeniyle

• Olay tutanakları,

• Önceki şikâyet dilekçeleri,

• Darp veya muayene raporları,

• Tanık bilgileri,

• Tehdit içeren mektup veya kayıtlar,

• Kurum idaresince alınan önceki tedbirlere ilişkin belgeler.

16.4. Yargılama Yeri Nedeniyle

• Mahkeme ve dosya bilgileri,

• Tensip tutanakları,

• Duruşma tarihlerini gösteren belgeler,

• Devam eden soruşturma veya kovuşturmaya ilişkin evrak,

• Başka dosyalardaki tutukluluk veya hükümlülük bilgileri.

17. Cezaevi Nakil Talebi Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Bütün nakil türleri için geçerli tek ve kesin bir sonuçlandırma süresi bulunmamaktadır.

Süre;

• Kurumlar arası yazışmalara,

• Talep edilen kurumların kapasitesine,

• Güvenlik değerlendirmesine,

• Sağlık kurulu raporu gerekip gerekmediğine,

• Yargılama dosyasının bulunduğu yere,

• Kurumların sınıf ve statü uygunluğuna göre değişebilir.

Başvurunun uzun süre cevapsız kalması hâlinde ilk dilekçenin tarihi ve kayıt numarası belirtilerek başvurunun akıbeti sorulabilir.

18. Cezaevi Nakil Talebi Neden Reddedilir?

Nakil talebi özellikle şu nedenlerle reddedilebilir:

1. Dilekçenin hükümlü veya tutuklu tarafından imzalanmaması,

2. Hükümlünün en az üç uygun kurum belirtmemesi,

3. Ceza infaz kurumunda bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olmaması,

4. Mevcut veya kaldırılmamış disiplin cezası,

5. İyi hâl şartının bulunmaması,

6. Nakil giderlerinin kabul edilmemesi,

7. Talep edilen kurumun dolu olması,

8. Kurumun statü, sınıf veya güvenlik bakımından uygun olmaması,

9. Talep edilen yerin tutukevi olması,

10. İstenen kurumda uygun ceza süresindeki hükümlülerin barındırılmaması,

11. Daha önce disiplin nedeniyle ayrılınan kurumun yeniden istenmesi,

12. Aile, sağlık veya güvenlik gerekçesinin somutlaştırılmaması,

13. Tutuklu bakımından naklin soruşturma veya kovuşturmayı güçleştirmesi,

14. Asayiş veya güvenlik değerlendirmesinin olumsuz olması.

Talebin reddi, yeni ve önemli bir olgu ortaya çıktığında hiçbir zaman yeniden başvuru yapılamayacağı anlamına gelmez. Ancak bir yıllık kurumda kalma şartı, disiplin durumu ve önceki ret gerekçeleri ayrıca değerlendirilmelidir.

19. Cezaevi Nakil Talebi Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Nakil talebi reddedildiğinde öncelikle şu belgeler incelenmelidir:

• Ret kararını veren makam,

• Kararın tarihi,

• Tebliğ tarihi,

• Ret gerekçesi,

• İşlemin kurum, Cumhuriyet Başsavcılığı veya CTE tarafından tesis edilip edilmediği.

Her nakil reddi için aynı yargı yolu geçerli değildir.

19.1. İnfaz Hâkimliğine Şikâyet

Ceza infaz kurumu idaresinin veya Cumhuriyet savcısının infaza ilişkin işlem ve kararları bakımından 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri kapsamında infaz hâkimliğine şikâyet gündeme gelebilir.

Şikâyet süresi;

• İşlemin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün,

• Her durumda işlemin yapıldığı tarihten itibaren 30 gündür.

İnfaz hâkimliğinin kararına karşı ise, 4675 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir. İtiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır.

19.2. İdari Yargıda İptal Davası

Adalet Bakanlığı veya Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilen kurum belirleme ve nakil işlemleri idari işlem niteliğinde olabilir.

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümünün Aydın Akgül, B. No: 2019/22397, 29.06.2022 tarihli kararında, tutuklunun başka bir ildeki ceza infaz kurumuna resen nakline ilişkin CTE işleminin idari yargıda incelenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Uyuşmazlık Mahkemesinin E.2025/5, K.2025/163, 03.03.2025 tarihli kararında da CTE tarafından tesis edilen nakil işleminin idari işlem olduğu; bu işlemden kaynaklanan tazminat uyuşmazlığının idari yargıda görülmesi gerektiği belirtilmiştir. Disiplin cezasına ilişkin kısım ise adli yargı alanında değerlendirilmiştir.

Özel bir dava açma süresi öngörülmemişse 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesindeki genel süre, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür.

Bu nedenle ret yazısı görülmeden “mutlaka infaz hâkimliğine” veya “mutlaka idare mahkemesine” başvurulması gerektiği söylenmemelidir. Görevli merci, işlemi tesis eden makam ve işlemin hukukî niteliği birlikte incelenmelidir.

20. Hükümlü İçin Cezaevi Nakil Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek, hükümlünün 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesi kapsamında aileye yakınlık nedeniyle isteğe bağlı nakil talebi için hazırlanmıştır.

Hükümlünün kendi sağlık durumu veya can güvenliği nedeniyle yapacağı başvurular, farklı rapor ve inceleme gerektirdiğinden ayrı dilekçeyle sunulmalıdır.

T.C.[…] CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜNE

İlgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderilmek üzere

BAŞVURAN HÜKÜMLÜ: […]

T.C. KİMLİK NUMARASI: […]

KURUM SİCİL NUMARASI: […]

KOĞUŞ/ODA NUMARASI: […]

BULUNDUĞU KURUM: […] Ceza İnfaz Kurumu

HÜKMÜ VEREN MAHKEME: […]

DOSYA NUMARASI: […] Esas, […] Karar

HÜKMEDİLEN CEZA: […]

KOŞULLU SALIVERİLME TARİHİ: […]

HAK EDEREK TAHLİYE TARİHİ: […]

KONU: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 53 ve 54. maddeleri kapsamında, ailemin ikametgâhına yakın ve durumuma uygun bir ceza infaz kurumuna nakledilme talebimdir.

AÇIKLAMALAR

1. Hâlen […] Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunmaktayım. […] Mahkemesinin […] Esas, […] Karar sayılı ilamıyla hakkımda […] süreli hapis cezasına hükmedilmiştir.

2. Ailem […] ili, […] ilçesi, […] adresinde ikamet etmektedir. Bulunduğum ceza infaz kurumu ile ailemin ikametgâhı arasındaki mesafe yaklaşık […] kilometredir.

3. Yolculuk süresinin uzunluğu, ulaşım giderleri ve aktarma güçlükleri nedeniyle ailemin düzenli şekilde ziyaretime gelmesi fiilen güçleşmiştir.

4. Ailemin ekonomik durumu […] olup uzun mesafeli yolculuk masraflarını düzenli olarak karşılaması mümkün değildir. Bu durumu gösteren belgeler dilekçe ekinde sunulmuştur.

5. […] yaşlarında […] çocuğum bulunmaktadır. Çocuklarımın yaşları, eğitim durumları ve ebeveynleriyle düzenli kişisel ilişki kurma ihtiyaçları dikkate alındığında mevcut uzaklık aile bağlarımızın sürdürülmesini önemli ölçüde güçleştirmektedir.

6. [Eşim/annem/babam] […] rahatsızlığı nedeniyle uzun yolculuk yapamamaktadır. Bu hususa ilişkin sağlık belgeleri dilekçe ekindedir.

7. Son […] ay/yıl içerisinde ailemle yalnızca […] kez yüz yüze görüşme gerçekleştirebildim. Uzaklık, ulaşım maliyeti ve aile bireylerimin koşulları nedeniyle […] tarihlerindeki görüşler gerçekleştirilememiştir.

8. 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesi kapsamında;

a) Ceza infaz kurumlarında bulunmam gereken süre üç aydan fazladır.

b) İyi hâlliyim. Hakkımda [disiplin cezası bulunmamaktadır/verilen disiplin cezası […] tarihinde kaldırılmıştır]. Bu husus kurum kayıtlarından anlaşılabilecektir.

c) Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul ediyorum.

ç) Daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldığım bir ceza infaz kurumuna nakil talebinde bulunmuyorum.

d) Talep ettiğim kurumların statü, sınıf, güvenlik, cinsiyet ve ceza süresi bakımından durumuma uygunluğunun yetkili makam tarafından değerlendirilmesini kabul ediyorum.

9. Durumuma uygun olduğunu değerlendirdiğim ve alternatif olarak nakil talep ettiğim kurumlar şunlardır:

1. […] Ceza İnfaz Kurumu

2. […] Ceza İnfaz Kurumu

3. […] Ceza İnfaz Kurumu

10. Belirttiğim kurumların kapasite, sınıf, güvenlik ve diğer mevzuat şartları bakımından uygunluğunun kurum kayıtları üzerinden değerlendirilmesini; listelenen kurumlardan durumuma uygun olan birine naklimin sağlanmasını talep ediyorum.

11. Talebimin yalnızca soyut aileye yakınlık iddiasına değil; mesafe, ulaşım giderleri, çocuklarımın durumu, aile bireylerimin sağlık ve ekonomik koşulları ile gerçekleştirilemeyen ziyaretler birlikte dikkate alınarak değerlendirilmesini istiyorum.

12. Belirli bir ceza infaz kurumuna nakledilme konusunda mutlak bir hakkım bulunmadığını biliyorum. Kişisel ve ailevi koşullarım ile kurum güvenliği ve infaz gereklerinin birlikte değerlendirilmesini talep ediyorum.

HUKUKÎ NEDENLER:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 20. maddesi, 5275 sayılı Kanun’un 53 ve 54. maddeleri, 167 No.lu Genelge, 167/1 ve 167/2 No.lu Genelgeler ile ilgili diğer mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER:

1. Aile bireylerine ait yerleşim yeri belgeleri

2. Vukuatlı nüfus kayıt örneği

3. Çocuklara ait öğrenci belgeleri

4. Aile bireylerine ait sağlık belgeleri

5. Gelir ve sosyal yardım durumunu gösteren belgeler

6. Ulaşım mesafesi ve giderlerini gösteren belgeler

7. Önceki ziyaretlere ilişkin kurum kayıtları

8. Varsa önceki nakil başvuruları ve cevapları

9. Kurumun infaz, disiplin ve iyi hâl kayıtları

10. Her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Dilekçemin kurum kayıtlarına alınmasına,

2. İnfaz bilgilerim, koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihlerim, iyi hâl ve disiplin durumum, güvenlik bilgilerim ile talep ettiğim kurumlara uygunluğumu gösteren kurum belgelerinin tamamlanmasına,

3. Mevzuat gereği düzenlenmesi gereken hükümlü bilgi formu ve diğer evrakın başvuruma eklenmesine,

4. Başvurumun ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili karar makamına gönderilmesine,

5. Belirttiğim üç ceza infaz kurumundan durumuma uygun olan birine nakledilmeme,

6. Verilecek kararın gerekçeli ve yazılı olarak tarafıma tebliğine karar verilmesini saygılarımla arz ederim.

Tarih: […]/[…]/[…]

Başvuran Hükümlü Adı ve Soyadı

İmza

20.1. Nakil Giderlerini Ödeyemeyen Hükümlü İçin Alternatif Paragraf

Maddi durumu yetersiz olan hükümlü, dilekçedeki nakil giderlerini kabul paragrafı yerine şu metni kullanabilir:

Maddi durumum nakil giderlerini karşılamaya elverişli değildir. Maddi yetersizliğimi gösteren belgeler dilekçe ekinde sunulmuştur. 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesindeki istisna kapsamında nakil giderlerini peşin ödeme şartının tarafım hakkında uygulanmamasını talep ediyorum.

21. Tutuklu İçin Cezaevi Nakil Talebi Dilekçesi Örneği

Bu örnekte 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesindeki şartlara dayanılmamıştır. Tutuklu bakımından en az üç kurum bildirme, üç aylık süre ve nakil gideri şartları kanuni zorunluluk olarak gösterilmemelidir.

T.C.[…] CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜNE

İlgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderilmek üzere

BAŞVURAN TUTUKLU: […]

T.C. KİMLİK NUMARASI: […]

KURUM SİCİL NUMARASI: […]

KOĞUŞ/ODA NUMARASI: […]

BULUNDUĞU KURUM: […] Ceza İnfaz Kurumu

SORUŞTURMA/KOVUŞTURMA MAKAMI: […]

DOSYA NUMARASI: […]

TUTUKLAMA KARARI TARİHİ: […]

TUTUKLAMA KARARINI VEREN MERCİ: […]

KONU: Tutukluluk statüm, soruşturma veya kovuşturmanın yürütüldüğü yer, kurum güvenliği, kapasite ve ailevi koşullarım birlikte değerlendirilerek durumuma uygun başka bir ceza infaz kurumuna nakledilme talebimdir.

AÇIKLAMALAR

1. […] tarihinden beri […] Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunmaktayım. Hakkımdaki soruşturma/kovuşturma […] Cumhuriyet Başsavcılığının/Mahkemesinin […] sayılı dosyası üzerinden yürütülmektedir.

2. Ailem […] ili, […] ilçesi, […] adresinde ikamet etmektedir. Bulunduğum ceza infaz kurumu ile ailemin ikametgâhı arasındaki mesafe yaklaşık […] kilometredir.

3. Ailemin ekonomik durumu, ulaşım olanakları, çocuklarımın yaş ve eğitim durumu ile aile bireylerimin sağlık koşulları nedeniyle düzenli ziyaret gerçekleştirilmesi mümkün olamamaktadır.

4. […] yaşlarında […] çocuğum bulunmaktadır. Mevcut uzaklık nedeniyle çocuklarımla düzenli kişisel ilişki kurmam ve aile bağlarımı sürdürmem önemli ölçüde güçleşmiştir.

5. Son […] ay/yıl içerisinde ailemle yalnızca […] kez yüz yüze görüşme gerçekleştirebildim. […] tarihlerinde planlanan görüşler mesafe, ulaşım gideri ve aile bireylerimin koşulları nedeniyle gerçekleştirilememiştir.

6. Nakil talebimin değerlendirilmesinde; hakkımdaki soruşturma veya kovuşturmanın sağlıklı yürütülmesi, duruşmalara katılım, delillerin toplanması, kurum güvenliği, talep edilen kurumun kapasitesi ve statüme uygunluğu ile aile hayatım üzerindeki somut etkilerin birlikte dikkate alınmasını talep ediyorum.

7. Naklin soruşturma veya kovuşturmanın selameti bakımından sakınca doğurup doğurmayacağı konusunda ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı, mahkeme ve diğer yetkili makamların değerlendirmelerinin esas alınmasını kabul ediyorum.

8. Değerlendirmeye yardımcı olması amacıyla ailemin ikametgâhına yakın ve tutukluluk statüme uygun [kurum/kurumlar] şunlardır:

1. […] Ceza İnfaz Kurumu

2. […] Ceza İnfaz Kurumu

Bu kurumları belirtmem, hükümlülere özgü 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesindeki üç kurum şartına dayanmamaktadır.

9. Belirli bir kuruma nakledilme konusunda mutlak bir hakkım bulunmadığını biliyorum. Talebimin tutukluluğun amacı, yargılamanın gerekleri ve somut kişisel koşullarım birlikte değerlendirilerek karara bağlanmasını talep ediyorum.

HUKUKÎ NEDENLER:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 20. maddesi, 5275 sayılı Kanun’un 53 ve 116. maddeleri, tutukluluk hâliyle uzlaşır nitelikteki nakil hükümleri, 167 No.lu Genelge ve ilgili diğer mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER:

1. Aile bireylerine ait yerleşim yeri belgeleri

2. Vukuatlı nüfus kayıt örneği

3. Çocuklara ait öğrenci belgeleri

4. Aile bireylerine ait sağlık belgeleri

5. Gelir ve sosyal yardım belgeleri

6. Ulaşım mesafesi ve giderlerini gösteren belgeler

7. Soruşturma veya kovuşturma dosyası bilgileri

8. Önceki ziyaret kayıtları

9. Varsa önceki başvurular ve verilen cevaplar

10. Kurum ve UYAP kayıtları

11. Her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Dilekçemin kurum kayıtlarına alınmasına,

2. Tutukluluk, soruşturma veya kovuşturma, güvenlik, kurum ve ziyaret bilgilerimi içeren gerekli belgelerin tamamlanmasına,

3. Mevzuat gereği düzenlenmesi gereken bilgi formu ve diğer kurum evrakının başvuruma eklenmesine,

4. Soruşturma veya kovuşturmanın yürütüldüğü yer, yargılamanın selameti, duruşmalara katılım, kurum güvenliği, kapasite ve ailevi koşullarım yönünden gerekli değerlendirmelerin yapılmasına,

5. Başvurumun ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderilmesine,

6. Durumuma uygun bulunması hâlinde belirttiğim kurumlardan birine veya yetkili makamca uygun görülecek başka bir ceza infaz kurumuna nakledilmeme,

7. Verilecek kararın gerekçeli ve yazılı olarak tarafıma tebliğine karar verilmesini saygılarımla arz ederim.

Tarih: […]/[…]/[…]

Başvuran TutukluAdı ve Soyadı

İmza

22. Ankara’da Aileye Yakın Cezaevi Nakil Talebi

Ailesi Ankara, Yenimahalle, Etimesgut, Sincan veya Ankara Batı çevresinde yaşayan hükümlü ve tutuklular, Ankara’ya yakın bir ceza infaz kurumuna nakledilmeyi talep edebilir.

Ancak ailenin Ankara’da yaşaması, kişiye belirli bir Ankara ceza infaz kurumuna nakledilme hakkı vermez.

Başvuruda özellikle;

• Ailenin Ankara’daki ikametgâhı,

• Mevcut cezaevi ile Ankara arasındaki mesafe,

• Yolculuk süresi ve ulaşım giderleri,

• Küçük çocukların Ankara’daki eğitim durumu,

• Yaşlı veya hasta aile bireylerinin seyahat edememesi,

• Ailenin ekonomik koşulları,

• Uzaklık nedeniyle gerçekleştirilemeyen ziyaretler belgelendirilmelidir.

Hükümlü başka bir ilde bulunuyorsa asıl nakil dilekçesi Ankara’daki aile tarafından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına verilmez. Dilekçe, hükümlü tarafından bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine teslim edilir.

Ankara’daki kurumlar arasından seçim yapılırken kurumun;

• Açık veya kapalı statüsü,

• Cinsiyet ve yaş grubu,

• Suç ve güvenlik sınıfı,

• Ceza süresi,

• Kapasitesi bakımından başvurana uygun olup olmadığı araştırılmalıdır.

23. Cezaevi Nakil Başvurusu Kontrol Listesi

Başvuru yapılmadan önce şu hususlar kontrol edilmelidir:

• Başvuranın hükümlü mü, tutuklu mu olduğu belirlendi mi?

• Nakil nedeni açıkça yazıldı mı?

• Dilekçe mahpus tarafından imzalandı mı?

• Hükümlü için en az üç uygun kurum belirtildi mi?

• Üç aydan fazla süre şartı doğru yorumlandı mı?

• İyi hâl ve disiplin durumu kontrol edildi mi?

• Nakil giderlerini kabul beyanı veya maddi yetersizlik belgesi eklendi mi?

• Aile, sağlık veya güvenlik gerekçeleri belgeye bağlandı mı?

• Dilekçe bulunulan ceza infaz kurumu idaresine verildi mi?

• Yazılı ve gerekçeli karar talep edildi mi?

• Dilekçenin tarih ve kayıt bilgileri saklandı mı?

24. Sonuç

Cezaevi nakil talebinde en önemli konu, dilekçenin doğru kişi tarafından ve doğru makama verilmesidir.

Başvuru, hükümlü veya tutuklunun imzaladığı dilekçenin bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine verilmesiyle başlar. Kurum, gerekli belgeleri tamamlar ve başvuruyu ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderir.

Hükümlünün isteğe bağlı naklinde 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesindeki şartlar aranır. Tutuklu bakımından ise 54. madde doğrudan uygulanmaz; yargılama, güvenlik, kapasite, sağlık ve aile hayatına ilişkin somut koşullar birlikte değerlendirilir.

Aileye yakınlık, sağlık ve can güvenliği gerekçeleri yalnızca genel ifadelerle değil, belge ve somut olaylarla açıklanmalıdır.

Ret hâlinde başvurulacak merci, ret kararını veren makama göre değişebileceğinden infaz hâkimliği veya idari yargı yoluna başvurulmadan önce ret yazısının tamamı ve tebliğ tarihi incelenmelidir.

25. Sıkça Sorulan Sorular

1. Cezaevi nakil dilekçesi nereye verilir?

Dilekçe, hükümlü veya tutuklu tarafından imzalanarak bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine verilir. Kurum, belgeleri tamamlayıp başvuruyu ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yetkili makama gönderir.

2. Avukat veya aile yakını nakil başvurusu yapabilir mi?

Avukat veya aile dilekçeyi hazırlayabilir ve belge toplayabilir. Ancak esas nakil dilekçesi hükümlü veya tutuklu tarafından imzalanmalıdır.

3. Hükümlü kaç cezaevi belirtmelidir?

Hükümlü, durumuna uygun en az üç ceza infaz kurumu belirtmelidir.

4. Üç ay mevcut cezaevinde kalmak zorunlu mudur?

Hayır. Kanundaki şart, mevcut kurumda üç ay kalmış olmak değil, ceza infaz kurumunda bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olmasıdır.

5. Tutuklu en az üç cezaevi belirtmek zorunda mıdır?

Hayır. Üç kurum bildirme şartı hükümlüler için 5275 sayılı Kanun’un 54. maddesinde düzenlenmiştir. Tutuklu alternatif kurum bildirebilir; ancak bu aynı nitelikte kanuni bir zorunluluk değildir.

6. Aileye yakınlık nakil için yeterli midir?

Tek başına yeterli değildir. Mesafe, ulaşım gideri, çocukların durumu, aile bireylerinin sağlığı ve ekonomik koşullar belgelerle açıklanmalıdır.

7. Sağlık nedeniyle nakil için hangi rapor gerekir?

Bulunulan kurumda kalmanın sağlık bakımından uygun olmadığını gösteren Devlet veya üniversite hastanesi sağlık kurulu raporu gerekir.

8. Cezaevi nakil masrafını kim öder?

İsteğe bağlı nakilde hükümlü giderleri peşin ödemeyi kabul etmelidir. Çocuk hükümlüler ve maddi yetersizliğini belgeleyen hükümlüler bu şarttan muaftır.

9. e-Devlet üzerinden cezaevi nakil başvurusu yapılabilir mi?

25 Haziran 2026 itibarıyla CTE’nin e-Devlet üzerinden sunduğu bir nakil başvuru hizmeti bulunmamaktadır.

10. Cezaevi nakil talebi ne kadar sürede sonuçlanır?

Bütün başvurular için geçerli kesin bir süre yoktur. Kurum kapasitesi, güvenlik, sağlık raporu ve kurumlar arası yazışmalar süreyi etkiler.

11. Nakil talebi reddedilirse nereye başvurulur?

İşlemi yapan makama göre infaz hâkimliğine şikâyet veya idari yargıda dava gündeme gelebilir. Ret yazısı ve tebliğ tarihi incelenmeden görevli merci belirlenmemelidir.

12. Açık cezaevinden başka açık cezaevine nakil nasıl yapılır?

Açık ceza infaz kurumları arasındaki isteğe bağlı nakiller Açık HÜNSİS üzerinden, her ayın 2’si ile 22’si arasında alınan taleplerle değerlendirilir.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.