top of page

15 Yıl ve 3600 Günle Kıdem Tazminatı: İşveren Ödemezse Ne Yapılır?

Yazarın fotoğrafı: Av. Mete ŞAHİN
Av. Mete ŞAHİN
4 gün önce
4 dakikada okunur
Çalışma hayatına ait hizmet belgelerini düzenleyen bir çalışan.

Sigorta girişiniz eskiyse ve prim gününüzü tamamladıysanız, emekli aylığı bağlanmasını beklemeden işten ayrılıp kıdem tazminatı isteyebilirsiniz. Ancak 3600 gün her çalışan için yeterli değildir. İşverenin ne kadar ödeme yapacağı da bütün çalışma hayatınız üzerinden değil, kıdeme sayılan hizmetiniz üzerinden belirlenir. Bu nedenle işten ayrılmadan önce iki kaydı ayrı ayrı kontrol edin: SGK’daki ilk uzun vadeli sigorta başlangıcınızı ve halen çalıştığınız işveren yanındaki kıdeminizi.


1. 15 Yıl ve 3600 Gün Kimin İçin Geçerli?


1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinin birinci fıkrasının 5. bendi yaş dışındaki emeklilik koşullarını tamamlayan işçiye bu nedenle ayrılma imkânı verir. 4/a kapsamında ilk uzun vadeli sigortası 8 Eylül 1999 veya daha önce başlayan işçiler için 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3.600 prim günü, kıdem tazminatına esas SGK yazısının alınabileceği yollardan biridir (506 sayılı Kanun, geçici m.81). İlk sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 veya daha sonraysa bu iki koşul tek başına yeterli değildir. SGK, 4/a kapsamındaki koşulları ilk sigortalılık tarihine göre ayrı ayrı açıklamaktadır.


Örneğin, ilk uzun vadeli sigortası 1997’de başlayan işçi ile 2002’de başlayan işçinin hizmet dökümünde aynı sayıda prim günü görülebilir. İkinci işçi, yalnızca 3600 günü tamamladığı için aynı yoldan ayrılamaz. Hangi koşuldan yararlanabileceğinizi fesih bildiriminden önce SGK’dan yazılı olarak öğrenmeniz, yanlış gerekçeyle işten ayrılma riskini azaltır.


2. On Beş Yılın Tamamı Aynı İşyerinde mi Geçmeli?


Hayır. Sigortalılık süresi, prim günü ve işverene bağlı kıdem farklı şeylerdir. Tazminat için kural olarak aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma aranır. Önceki ilgisiz işverenlerin yanında geçen süreler SGK koşuluna katkı sağlayabilir; son işveren o süreler için de tazminat ödemek zorunda kalmaz. İşyeri devri ve aynı işveren yanındaki birden fazla çalışma dönemi ayrıca incelenir.


Örneğin, koşulları SGK tarafından doğrulanmış bir işçinin son işveren yanında dört yıllık hizmeti varsa, hesabın hareket noktası on beş yıl değil, bu dört yıldır. Düzenli olarak sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler ile fesih tarihindeki kıdem tavanı hesabı etkileyebilir. Kıdem tazminatının hesaplanması yazısında ücret kalemleri ayrıca açıklanmıştır.


3. SGK Yazısı ve İşverene Yapılacak Bildirim


Önce ilk sigorta tarihi, uzun vadeli prim günleri ve hizmet dökümündeki eksik dönemleri kontrol edin. SGK’dan kıdem tazminatına esas yazıyı alın. Ardından, hangi nedenle ayrıldığınızı işverene açıkça bildirin. Yalnızca “kişisel nedenlerle istifa ediyorum” yazmak, sonradan ayrılık nedeni hakkında gereksiz bir uyuşmazlığa yol açabilir.


Koşulları gerçekten taşıyan bir işçi örneğin şöyle yazabilir: “Yaş dışındaki emeklilik koşullarını tamamladığım için iş sözleşmemi 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinin birinci fıkrasının 5. bendi uyarınca sona erdiriyorum. Ekteki SGK yazısı dikkate alınarak kıdem tazminatımın hesaplanıp ödenmesini talep ederim.” Bildiriminize tarih koyun; işverenin teslim aldığını gösteren nüshayı saklayın. İşverenin önceden hazırladığı başka bir metin varsa imzalamadan önce iki metnin aynı ayrılık nedenini gösterip göstermediğine bakın.


4. Dilekçede “İstifa” Yazıyorsa veya İşçi Yeniden Çalışırsa


Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 21.05.2026, E. 2026/4285, K. 2026/4845 sayılı dosyada, işçinin SGK belgesini sunarak kıdem tazminatı istediği görüldü. Bölge adliye mahkemesi, bildirimi salt istifa olarak değerlendirmedi; Yargıtay kararı onadı. Burada belirleyici olan, dilekçenin tek kelimesi değil, içeriği ve ona eşlik eden belgelerdi.


Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 29.04.2021, E. 2017/881, K. 2021/547 sayılı kararında ise koşulları yerine getiren işçinin başka bir işte çalışmak istemesinin, tek başına kıdem tazminatını engellemediğini belirtti. Bu kararlar, fesih tarihindeki sigortalılık koşulları eksikse bu eksikliği gidermez.


5. İşveren Ödemezse Nereden Başlanır?


SGK yazısını, fesih bildirimi ve teslim belgesini, son bordroları, düzenli yan ödemeleri ve banka kayıtlarını bir araya getirin. Hiç ödeme yapılmamasıyla eksik ödeme yapılmasını ayırın: ikinci durumda hesapta hangi hizmet süresinin veya ücret kaleminin eksik olduğunu belirtin. Hizmet süresini ve ücreti belirledikten sonra kıdem için brüt ön hesabı işçilik alacakları hesaplama aracında yapabilirsiniz.


İşçilik alacağı davasından önce 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 uyarınca arabulucuya başvurulur. Ankara’da çalışan biri için de başvuru yeri, karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer esas alınarak belirlenir. Anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava yolu değerlendirilir.


6. Sıkça Sorulan Sorular


1. 3600 gün dolunca otomatik ödeme yapılır mı?

Hayır. Kişisel sigortalılık koşulları, işverene bağlı kıdem ve sözleşmenin hangi nedenle sona erdiği birlikte değerlendirilir.


2. Sigortam 2002’de başladı; 3600 gün yeter mi?

Tek başına yeterli değildir. İlk giriş tarihinize uygulanan koşulları SGK’dan kontrol edin.


3. On beş yıl aynı firmada mı çalışmalıyım?

Hayır. On beş yıllık sigortalılık, son işveren yanındaki kıdemden farklıdır.


4. Tazminat için son işverende bir yıl gerekli mi?

Kural olarak evet. İşyeri devri varsa önceki hizmetin eklenmesi gerekebilir.


5. Primi işveren mi, SGK mı kontrol eder?

Sigortalılık kaydını SGK değerlendirir. Koşulları varsa kıdem tazminatını işveren öder.


6. SGK yazısı emekli aylığı bağlatır mı?

Hayır. Kıdeme esas yazı ile emekli aylığı talebi ayrı işlemlerdir.


7. Bildirimde neyi açıkça yazmalıyım?

Yaş dışındaki emeklilik koşullarını tamamladığınız için ayrıldığınızı ve kıdem tazminatınızı talep ettiğinizi belirtin.


8. Notere gitmeden bildirim yapabilir miyim?

Önemli olan bildirimin içeriğini ve işverene ulaştığını ispatlayabilmektir. İmzalı teslim nüshası bunun bir yoludur.


9. Sonra başka bir işte çalışabilir miyim?

Evet. Koşulları sağlayarak ayrıldıktan sonra yeniden çalışmak tek başına tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.


10. Eski işyerlerimin tamamı son işverenden istenir mi?

Hayır. Bağımsız işverenler yanındaki süreler kendiliğinden son işverenin borcuna dönüşmez.


11. Sadece net maaş üzerinden mi hesap yapılır?

Hayır. Kıdeme esas brüt ücret, düzenli yan ödemeler ve geçerli tavan dikkate alınır.


12. Eksik ödeme için de arabuluculuk gerekir mi?

Evet. İşverene karşı bakiye kıdem tazminatı davası açılmadan önce arabulucuya başvurulur.


Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.

Yorumlar


bottom of page