Kısmen Islah ile Yeni Talep Eklenir mi? Yargıtay 2026 İçtihadı Birleştirme Kararı

Güncellik notu — 31 Temmuz 2026: 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle HMK m.107 yürürlükten kaldırılmış, 20. maddesiyle HMK m.109’a dördüncü fıkra eklenmiştir. Kanunun geçici 1. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan ve HMK m.107 kapsamında bulunan davalarda eski hüküm uygulanmaya devam eder. Bu nedenle davanın açılış tarihi, davanın türü, tamamlanmış usul işlemleri ile talep miktarının artırılması ve dava konusu dışında yeni bir talep ileri sürülmesi ayrımları birlikte değerlendirilmelidir.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 08.05.2026 tarihli, E.2021/8, K.2026/1 sayılı kararı ile hukuk yargılamasında uzun süredir tartışılan önemli bir usul sorunu açıklığa kavuştu: Dava dilekçesinde hiç yer almayan bir talep, kısmen ıslah yoluyla sonradan davaya dâhil edilemez.

Kararın sonucu doğrudan kısmen ıslaha ilişkindir. Tam ıslah ise farklı bir kurumdur. Kararın gerekçesi ile HMK m. 176, m. 179 ve m. 180 birlikte değerlendirildiğinde; davacı davasını tamamen ıslah edip süresinde yeni dava dilekçesi vererek, ilk dilekçede bulunmayan bir talebi şartları varsa yeni dilekçede ileri sürebilir. Bununla birlikte tam ıslah, mevcut davaya ilgisiz bir davanın eklenmesi anlamına gelmez; dava, ilk davayla bağlantısını koruyarak yeni bir nitelik kazanır.

1. Kısmen Islah ile Yeni Talep Eklenir mi?

Kısmen ıslah ile yeni talep eklenemez. Dava dilekçesinde hiç bulunmayan bir talebin yalnızca ıslah dilekçesi verilerek ve harcı yatırılarak davanın konusu hâline getirilmesi mümkün değildir.

Tam ıslah bakımından ise durum farklıdır. HMK m. 180 uyarınca davanın tamamen ıslah edildiğinin bildirilmesinden itibaren bir hafta içinde yeni dava dilekçesi verilmesi gerekir. Yeni dilekçe, önceki dava dilekçesinin yerine geçer. Bu çerçevede yeni talebin ileri sürülmesi, somut olayın bağlantısı ve diğer dava şartları ayrıca değerlendirilmek kaydıyla mümkündür.

2. Yargıtay 2026 İçtihadı Birleştirme Kararının Konusu Nedir?

Kararın künyesi: Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E.2021/8, K.2026/1, T.08.05.2026.

İçtihadı birleştirme başvurusunun temelinde, dava dilekçesinde talep edilmeyen bir alacak kaleminin veya başka bir istemin daha sonra ıslah yoluyla davaya eklenip eklenemeyeceği konusunda Yargıtay daireleri arasında ortaya çıkan görüş farklılıkları bulunuyordu.

Büyük Genel Kurul, hukuk yargılamasında dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilemeyeceğine oy çokluğuyla karar verdi.

3. Kısmen Islah ile Tam Islah Arasındaki Fark Nedir?

3.1. Kısmen Islah

Kısmen ıslah, tarafın daha önce yaptığı belirli bir usul işlemini değiştirmesi veya düzeltmesidir. Dava dilekçesinde zaten bulunan bir talebin miktarının artırılması, şartları varsa kısmen ıslah kapsamında gündeme gelebilir.

Ancak yeni İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, dava dilekçesinde hiç bulunmayan yeni bir talep kısmen ıslahla davaya eklenemez.

3.2. Tam Islah

Tam ıslahta davacı, davasını bütünüyle ıslah eder. HMK m. 180 gereğince, tam ıslah bildiriminin ardından bir hafta içinde yeni dava dilekçesi verilmelidir. Bu yeni dilekçe önceki dava dilekçesinin yerine geçer ve dava yeni şekline göre görülür.

Kararın gerekçesinde, davacı tamamen yeni vakıalara dayanarak tamamen yeni bir talepte bulunmak istiyorsa tam ıslaha başvurması gerektiği belirtilmektedir. Bununla birlikte dava, ilk davayla tamamen ilgisiz başka bir uyuşmazlığa dönüştürülemez. Bu nedenle tam ıslahın somut olayda sınırları ayrıca incelenmelidir.

4. İlgili HMK Hükümleri Nelerdir?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun güncel metni üzerinden aşağıdaki maddelerin güncel lafzı birlikte kontrol edilebilir.

4.1. HMK m. 26: Taleple Bağlılık İlkesi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 26 uyarınca hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; kural olarak talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Bu nedenle talep sonucu, davanın sınırlarının belirlenmesinde temel önemdedir.

4.2. HMK m. 141: İddia ve Savunmanın Genişletilmesi veya Değiştirilmesi

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunmanın genişletilmesi ya da değiştirilmesi kural olarak yasaktır. Islah ve karşı tarafın açık muvafakati bu yasağın kanunda öngörülen istisnaları arasındadır.

Bu nedenle karşı tarafın açık muvafakati, HMK m. 141 kapsamında ıslahtan ayrı bir usulî imkândır. Ancak açık muvafakatin somut talep ve uyuşmazlık bakımından etkisi dosyanın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

4.3. HMK m. 176: Islahın Kapsamı ve Sayısı

HMK m. 176’ya göre taraflardan her biri yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Taraflar aynı davada yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurabilir.

4.4. HMK m. 177: Islah Ne Zamana Kadar Yapılabilir?

Islah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Tahkikat sona erdikten sonra kural olarak ıslah mümkün değildir. Bozma veya kaldırma sonrasında ilk derece mahkemesinde tahkikata ilişkin işlem yapılması hâlinde kanundaki özel düzenleme ayrıca dikkate alınmalıdır.

4.5. HMK m. 179 ve m. 180: Islahın Etkisi ve Davanın Tamamen Islahı

HMK m. 179, ıslahın bunu yapan tarafın teşmil edeceği noktadan itibaren usul işlemlerini yapılmamış saydıran etkisini düzenler. HMK m. 180’e göre davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren taraf, bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni dava dilekçesi vermek zorundadır.

5. Dava Dilekçesinde Talep Neden Baştan Eksiksiz Yazılmalıdır?

Dava dilekçesindeki talep sonucu, mahkemeden hangi hukuki korumanın istendiğini gösterir. Bir alacak kaleminin, tahliye isteminin, tazminat türünün veya başka bir asli talebin dilekçede hiç yer almaması sonradan ciddi usul sorunlarına yol açabilir.

“Fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır” şeklindeki genel bir kayıt, dava dilekçesinde hiç talep edilmeyen bağımsız bir istemi kendiliğinden davanın konusu hâline getirmez.

6. Dava Açıldıktan Sonra Talep Unutulduysa Ne Yapılmalı?

Öncelikle unutulduğu düşünülen hususun gerçekten yeni ve bağımsız bir talep mi, yoksa dava dilekçesinde mevcut bir talebin miktarının artırılması mı olduğu belirlenmelidir.

Talep dava dilekçesinde hiç yoksa kısmen ıslah yolu kullanılamaz. Somut olaya göre tam ıslah veya ayrı dava seçenekleri değerlendirilebilir. Ayrıca HMK m. 141 uyarınca karşı tarafın açık muvafakati de ıslahtan ayrı bir usulî imkândır. Yeni talep bakımından görev, yetki, harç, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve varsa zorunlu arabuluculuk gibi dava şartları ayrıca kontrol edilmelidir. İçtihadı birleştirme kararı bu yan konuların her biri hakkında özel bir hüküm kurmamaktadır.

7. Somut Örneklerle Yargıtay Kararının Uygulanması

7.1. İşçilik Alacağı Örneği

İşçi dava dilekçesinde kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacağı istemiş, ancak ihbar tazminatını hiç talep etmemişse; ihbar tazminatı kısmen ıslah yoluyla yeni bir alacak kalemi olarak davaya eklenemez. Tam ıslah veya ayrı dava ihtimali, olayın özellikleri ve dava şartları çerçevesinde ayrıca incelenmelidir.

İşçilik alacakları bakımından kıdem, ihbar ve fazla çalışma kalemleri hakkında ayrıntılı bilgi için İşçi Hakları ve İşçilik Alacakları rehberi incelenebilir.

7.2. Kira Davası Örneği

Dava dilekçesinde yalnızca kira alacağının tahsili istenmiş ve tahliye hiç talep edilmemişse, tahliye istemi kısmen ıslahla davaya eklenemez. Tahliye sebebinin kanuni koşulları, dava şartı arabuluculuk ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir.

Kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuğun kapsamı için Kira Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk rehberi; tahliye nedenleri ve uygulama bakımından ise Kiracı Tahliyesi ve Kira Artışının Hukuki Esasları yazısı incelenebilir.

7.3. Tazminat Davası Örneği

Dava dilekçesinde yalnızca maddi tazminat istenmiş ve manevi tazminat talebi hiç kurulmamışsa, manevi tazminatın kısmen ıslah yoluyla yeni bir talep olarak eklenmesi mümkün değildir. Tam ıslahın veya ayrı davanın mümkün olup olmadığı somut olayın usul şartlarına göre belirlenmelidir.

8. Kısmi Davada Talep Artırımı ile Yeni Talep Aynı Şey midir?

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren HMK m.109/4 uyarınca, alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Hükmün lafzı, dava konusu dışındaki yeni ve bağımsız bir talebin eklenmesini açıkça düzenlemez; bu husus somut olay ve diğer usul kuralları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. 31 Temmuz 2026’dan önce açılan ve HMK m.107 kapsamında bulunan davalarda ise 7589 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca eski HMK m.107 uygulanmaya devam eder. Devam eden diğer kısmi davalarda yeni hükmün zaman bakımından uygulanması, HMK m.448 ve tamamlanmış usul işlemleri dikkate alınarak ayrıca incelenmelidir.

Yeni İçtihadı Birleştirme Kararının odak noktası, dava dilekçesinde hiç bulunmayan talebin kısmen ıslahla davaya eklenmesidir. HMK m.109/4 kapsamındaki mevcut talep miktarının artırılması ile yeni ve bağımsız bir talep eklenmesi birbirine karıştırılmamalıdır.

9. Ankara ve Ankara Batı Adliyesindeki Hukuk Davaları Bakımından Önemi

İçtihadı birleştirme kararı ülke genelindeki hukuk yargılamaları bakımından önem taşır. Ankara, Yenimahalle, Çankaya, Etimesgut, Sincan ve Ankara Batı Adliyesi çevresinde görülen iş, kira, alacak ve tazminat davalarında da dava dilekçesinin talep sonucu baştan dikkatle kurulmalıdır.

Ankara ve Yenimahalle’de iş ve kira uyuşmazlıklarında başvuru yollarına ilişkin genel çerçeve için İş ve Kira Hukukunda Başvuru Yolları yazısı incelenebilir.

Dava açılmadan önce hangi alacakların, tazminat türlerinin, faizlerin, tahliye veya diğer hukuki sonuçların talep edildiği tek tek kontrol edilmelidir. Sonradan fark edilen eksikliklerin her zaman kısmen ıslahla giderilebileceği düşünülmemelidir.

10. Sonuç: Dava Dilekçesinde Yer Almayan Talep İçin Hangi Yol İzlenmeli?

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun E.2021/8, K.2026/1, T.08.05.2026 tarihli kararına göre, dava dilekçesinde yer almayan bir talep kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilemez.

Tam ıslah ise kısmen ıslahtan farklıdır. HMK m. 180 uyarınca davanın tamamen ıslah edilmesi ve bir hafta içinde yeni dava dilekçesi sunulması hâlinde, ilk dilekçede bulunmayan talebin yeni dilekçede ileri sürülmesi şartları varsa mümkün olabilir. Ancak bağlantı, görev, yetki, harç, süreler ve dava şartları somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

11. Sık Sorulan Sorular

11.1. Kısmen ıslah ile yeni talep eklenir mi?

Hayır. Dava dilekçesinde hiç yer almayan yeni bir talep kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilemez.

11.2. Tam ıslah ile yeni talep ileri sürülebilir mi?

Şartları varsa evet. Tam ıslahta yeni dava dilekçesi verilir; ancak talebin davayla bağlantısı ve diğer usul şartları ayrıca incelenir.

11.3. Tam ıslah sonrası yeni dava dilekçesi kaç gün içinde verilmelidir?

HMK m. 180 uyarınca tam ıslah bildiriminden itibaren bir hafta içinde yeni dava dilekçesi verilmelidir.

11.4. Islah ne zamana kadar yapılabilir?

HMK m. 177 uyarınca ıslah, kural olarak tahkikat sona erene kadar yapılabilir.

11.5. Aynı davada kaç kez ıslah yapılabilir?

HMK m. 176 uyarınca taraflardan her biri aynı davada yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurabilir.

11.6. Harç yatırmak yeni talebin davaya eklenmesi için yeterli midir?

Hayır. Harç yatırılması tek başına dava dilekçesinde hiç bulunmayan talebi kısmen ıslahla davanın konusu hâline getirmez.

11.7. Dava dilekçesinde unutulan alacak için ayrı dava açılabilir mi?

Somut olayın şartlarına göre ayrı dava açılması mümkün olabilir. Zamanaşımı, görev, yetki ve varsa arabuluculuk şartı önceden kontrol edilmelidir.

11.8. İşçilik alacaklarında unutulan yeni kalem kısmen ıslahla eklenebilir mi?

Hayır. Dava dilekçesinde hiç talep edilmeyen bağımsız bir işçilik alacağı kısmen ıslahla yeni talep olarak eklenemez.

11.9. Kira alacağı davasına sonradan tahliye talebi eklenebilir mi?

Tahliye hiç talep edilmemişse kısmen ıslahla eklenemez. Tam ıslah veya ayrı dava ihtimali ve tahliyenin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

11.10. 31 Temmuz 2026 sonrası kısmi davada talep artırımı nasıl değerlendirilir?

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren HMK m.109/4, kısmi davada talep konusunun aynı davada bir defaya mahsus olarak tahkikat sona erene kadar artırılmasını düzenler. 31 Temmuz 2026’dan önce açılan ve HMK m.107 kapsamında bulunan davalarda eski m.107, geçici m.1/10 uyarınca uygulanmaya devam eder; devam eden diğer kısmi davalarda HMK m.448 ve tamamlanmış usul işlemleri ayrıca dikkate alınır. Hüküm, dava konusu dışındaki yeni ve bağımsız talebin eklenmesini açıkça düzenlemez.

11.11. Tam ıslah tamamen ilgisiz yeni bir davaya dönüşebilir mi?

Kararın gerekçesine göre tam ıslah, ilk davayla tamamen ilgisiz başka bir davanın aynı dosyada açılması anlamına gelmez. Bağlantı somut olayda değerlendirilir.

11.12. Bu Yargıtay kararı Ankara’daki davalarda da uygulanır mı?

Evet. Karar belirli bir şehirle sınırlı değildir; hukuk yargılamasında dava dilekçesi ve kısmen ıslah bakımından ülke genelinde önem taşır.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.