top of page

Sözlü Kira Sözleşmesiyle Oturan Kiracı Nasıl Tahliye Edilir?

Yazarın fotoğrafı: Av. Mete ŞAHİN
Av. Mete ŞAHİN
4 gün önce
4 dakikada okunur
Bir daire kapısında iki kişinin ev anahtarını teslim etmesi; sözlü kira sözleşmesinde tahliye.

Ev sahibi ile kiracı anahtarı teslim ederken aylık kirayı ve ödeme gününü konuşmuş, fakat hiçbir belge imzalamamış olabilir. Yazılı sözleşmenin bulunmaması, kiracıyı kendiliğinden haksız işgalci yapmaz. Tahliye isteyen kişinin iki ayrı soruya cevap vermesi gerekir: Taraflar arasında hangi şartlarda kira kuruldu ve bu ilişkiyi sona erdirmek için hangi yasal sebep doğdu?


1. Kâğıt Üzerinde Sözleşme Yoksa Kira Geçerli midir?


6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 12 ve 299. maddelerine göre olağan bir konut veya çatılı işyeri kirasının kurulması, sözleşmenin yazılı yapılmasına bağlı değildir. Örneğin tarafların kira bedelinde anlaşıp anahtarı teslim etmesi ve her ay bu bedelin ödenmesi bir kira ilişkisine işaret eder. Buna karşılık bir yakının bedelsiz oturmasına izin verilmişse değerlendirme değişir. Taşınmazda oturulması, tek başına tarafların kira bedelinde anlaştığını göstermez.


Sözlü kira ile süresi belirsiz kira aynı şey değildir. Taraflar sözlü olarak bir yıl için anlaşmış olabilir. Başlangıç tarihinin, kararlaştırılan sürenin ve kira bedelinin ayrı ayrı ortaya konulması, özellikle ihtiyaç nedeniyle tahliyede önem taşır.


2. Hangi Belgeler Kira İlişkisini Gösterebilir?


İlk ödeme dekontunu, her ay yapılan ödemelerin hesap dökümünü, kira miktarının konuşulduğu yazışmaları ve varsa teslim tutanağını tarih sırasına koyun. Dekont açıklamasında taşınmazın adresi veya kira ayı yazıyorsa kaydın hangi ödemeyle ilgili olduğu daha kolay anlaşılır. Bedeli kiracı yerine yakını göndermişse, ödemeyi kimin adına yaptığını gösteren yazışma da anlam kazanır.


6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.199–203 uyarınca bir elektronik yazışmanın belge sayılması, uyuşmazlığı tek başına kanıtladığı anlamına gelmez. Senetle ispat kuralı, delil başlangıcı ve istisnalar dosyaya göre incelenir. Komşunun kişiyi evde görmüş olması ile aylık kira bedelinin ne kadar kararlaştırıldığını bilmesi farklıdır.


3. Tahliye Sebebi Nasıl Belirlenir?


Kira ödenmiyorsa: Hangi aylara ait ne kadar borç bulunduğu belirlenmeli; ödemeler ay ay düşülmelidir. TBK m.315 uyarınca konut ve çatılı işyerinde muaccel borcun ödenmesi için yazılı olarak en az otuz gün verilmesi ve ödenmezse sözleşmenin feshedileceğinin bildirilmesi gerekir. Süre bildirimin kiracıya ulaştığı günü izleyen gün başlar. Kira alacağı ve tahliyenin icra yoluyla izlenmesi için ödeme emri ve itiraz rehberine bakabilirsiniz.


Ev sahibinin veya kanunda belirtilen yakınının konut ya da işyeri ihtiyacı varsa: İhtiyacın gerçek olması ve davanın kira dönemine uygun sürede açılması gerekir. Kiracının düzenli ödeme yapması, ihtiyaç sebebinin incelenmesine engel değildir; düşük kira bedeli ise ihtiyaç sebebinin yerini tutmaz. İhtiyaç nedeniyle tahliye davasında TBK m.350 ve şartları varsa m.351 uygulanır.


Kiracı çıkacağını söylediyse: Sohbet sırasında verilen söz, TBK m.352/1'deki yazılı tahliye taahhüdüyle aynı değildir. Bu yola başvurulacaksa kiralananın tesliminden sonra verilmiş yazılı taahhüt, belirli tahliye tarihi ve kanundaki başvuru süresi ayrıca incelenir.


4. Kiracı İcra Takibinde Sözleşmeyi İnkâr Ederse Ne Olur?


Kiracı, ilişkiyi kabul edip borcu ödediğini söyleyebilir; hiç kiracı olmadığını da ileri sürebilir. Bu iki itiraz aynı şekilde incelenmez. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.269/b uyarınca kira akdi inkâr edildiğinde, icra mahkemesinde itirazın kaldırılması için kanunda belirtilen nitelikte bir sözleşmeye dayanılması gerekir. Yalnız sözlü anlaşmaya ve havalelere dayanan kiraya verenin doğrudan bu dar inceleme içinde tahliye alacağı varsayılmamalıdır. Genel mahkemede hangi talebin ileri sürülebileceği, ödeme emri ve itiraz metni görülerek belirlenir. Örnek 13 ödeme emri tebliğ edildiyse tebliğ tarihine göre ön takvimi Ödeme Emri Süre Hesaplama Aracı ile görebilirsiniz.


Kira ilişkisinden kaynaklanan davalarda, 6325 sayılı Kanun m.18/B uyarınca dava açılmadan önce kural olarak arabulucuya başvurulur. İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız tahliye yolu istisnadır. İcra takibi ile sonrasında genel mahkemede açılacak dava birbirine karıştırılmamalıdır.


5. Yargıtay Sözlü Kira Süresini Nasıl Değerlendirdi?


Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 11.03.2025, 2024/4166 E., 2025/1495 K. sayılı kararında, bir yıllık olduğu kabul edilen sözlü konut kirasını inceledi. İlk derece mahkemesi ilk yılın sonunda sözleşmenin belirsiz süreliye dönüştüğünü kabul etmişti. Daire, birer yıllık uzamanın sözleşmeyi bu nedenle belirsiz süreli hâle getirmediğini ve yenilenen dönemin sonundan itibaren bir ay içinde açılan ihtiyaç davasının süresinde olduğunu belirtti. Karar, önceki hükmün sonucunu değiştirmeyecek biçimde kanun yararına bozuldu; kiracının doğrudan tahliyesine hükmedilmedi.


Ankara veya Yenimahalle’de aynı tür bir uyuşmazlıkta da en yararlı başlangıç, kiralamanın ilk gününe uzanan belgeleri bulmaktır. İlk ödeme kısmi bir aya aitse dekont tarihinin kira döneminin başlangıcı olduğu peşinen kabul edilmemelidir.


6. Sıkça Sorulan Sorular


1. İmzasız kira anlaşması geçerli midir?

Olağan konut ve çatılı işyeri kirası sözlü kurulabilir. Anlaşmanın içeriği uyuşmazlık çıktığında delillerle belirlenir.


2. Kiracı yazılı sözleşme olmadığı için hemen çıkarılabilir mi?

Hayır. Tahliye için yasal bir sebep ve bu sebebe uygun yol gerekir.


3. İlk havale tarihi kesin kira başlangıcı mıdır?

Hayır. Havale depozito, peşin kira veya önceki aya ait ödeme olabilir; diğer kayıtlarla birlikte incelenir.


4. Elden ödeme yapılmışsa kira ispatlanamaz mı?

Böyle bir kural yoktur. Makbuzlar, tarafların kabulü ve hukuken kullanılabilecek diğer deliller değerlendirilir.


5. Bir WhatsApp mesajı yeterli olur mu?

Mesajın kimden geldiği ve hangi olguyu gösterdiği önemlidir. Her yazışma tek başına yeterli olmaz.


6. Komşuların tanıklığı her dosyada yeterli midir?

Hayır. Tanık dinlenip dinlenemeyeceği ispat kurallarına; anlatımın değeri, tanığın neyi doğrudan bildiğine bağlıdır.


7. Sözlü kira her zaman belirsiz süreli midir?

Hayır. Taraflar belirli bir süre kararlaştırmış ve bu süre dosyada ortaya konulmuş olabilir.


8. Taşınmaz satılırsa sözlü kira sona erer mi?

Kural olarak sona ermez. TBK m.310 uyarınca yeni malik kira ilişkisinin tarafı olur.


9. Kiracının sözlü çıkış sözü yazılı taahhüt yerine geçer mi?

Hayır. TBK m.352/1 kapsamındaki tahliye taahhüdü yazılı olmalıdır.


10. Sözleşmeyi inkâr eden kişi icra mahkemesinde hemen çıkarılır mı?

Hayır. İtirazın içeriği ve İİK m.269/b’deki belge koşulları uygulanacak yolu belirler.


11. Ev sahibi kilidi değiştirebilir mi?

Kiracının rızasıyla teslim veya hukuka uygun tahliye olmadan kilidi değiştirerek taşınmazı geri almamalıdır.


12. Görüşmeye hangi belgelerle gitmeliyim?

İlk ve son ödeme belgelerini, yazışmaları, varsa ihtar ve tebliğ belgesini, icra takibi varsa ödeme emri ile itirazı hazırlayın.


Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.

Yorumlar


bottom of page