Dükkan Kiracısı Tabelayı, Demirbaşı veya Tesisatı Söküp Giderse Ne Yapılır?

Dükkan kiracısının tahliye sırasında tabelayı, demirbaşı, kepengi, klimayı, elektrik tesisatını, havalandırma sistemini, rafları veya başka sabit unsurları söküp gitmesi sık karşılaşılan bir işyeri kira uyuşmazlığıdır. Bu durumda kiraya verenin ilk yapması gereken şey, zararı hemen onarmak değil; zararı usulüne uygun şekilde tespit ettirmek, kiracıya yazılı bildirim yapmak ve delilleri korumaktır.

Kiracının hangi parçayı sökebileceği, hangi parçayı sökemeyeceği; kira sözleşmesine, teslim tutanağına, demirbaş listesine, sökülen unsurun kime ait olduğuna ve taşınmazdan zarar verilmeden ayrılıp ayrılamadığına göre belirlenir.

Bu yazıda, dükkan kiracısının tabelayı, demirbaşı veya tesisatı söküp gitmesi halinde kiraya verenin hangi adımları atması gerektiği, hangi zararları talep edebileceği ve hangi hallerde ceza şikâyetinin gündeme gelebileceği açıklanmaktadır.

1. Kiraya Veren Hemen Ne Yapmalı?

Dükkan kiracısı tabelayı, demirbaşı veya tesisatı söküp gittiyse kiraya veren şu sırayla hareket etmelidir:

1.1. Dükkanı mevcut haliyle belgeleyin.

Fotoğraf ve video çekin. Mümkünse tarih, saat, dükkan adresi ve sökülen yerler görüntüde belli olsun.

1.2. Anahtar teslim tutanağı düzenleyin.

Tutanakta sökülen tabela, demirbaş, tesisat, kırık, delik, eksik parça ve çalışmayan sistemler tek tek yazılmalıdır.

1.3. Sözleşme ve demirbaş listesini kontrol edin.

Kira sözleşmesinde, ek protokolde, teslim tutanağında veya demirbaş listesinde hangi eşyaların kiraya verene ait olduğu belirlenmelidir.

1.4. Onarım yapmadan önce delil tespiti düşünülmelidir.

Zarar büyükse, özellikle tesisat, kepenk, klima, vitrin, havalandırma veya elektrik sistemi sökülmüşse Sulh Hukuk Mahkemesi’nden delil tespiti talep edilmesi önemlidir. HMK m. 400’e göre delilin hemen tespit edilmemesi halinde kaybolması veya ileri sürülmesinin zorlaşması ihtimalinde delil tespiti istenebilir; dava açılmadan önce görev ve yetki HMK m. 401’e göre değerlendirilir.

1.5. Kiracıya gecikmeden yazılı bildirim yapılmalıdır.

Türk Borçlar Kanunu m. 335 uyarınca kiraya veren, geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri kiracıya hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu nedenle noter ihtarnamesi veya ispatlanabilir yazılı bildirim önemlidir.

1.6. Tazminat davasından önce arabuluculuğa başvurulmalıdır.

Kira ilişkisinden kaynaklanan tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabuluculuk dava şartıdır.

1.7. Kasıtlı zarar veya kiraya verene ait malın götürülmesi varsa ceza boyutu ayrıca değerlendirilmelidir.

Kiracı, kiraya verene ait demirbaş, klima, kepenk motoru, tabela sistemi veya tesisat parçasını söküp götürmüşse olayın niteliğine göre TCK m. 155 güveni kötüye kullanma suçu gündeme gelebilir. Sökme sırasında taşınmaz, tesisat, cephe, vitrin veya demirbaş kırılmış, bozulmuş ya da kullanılamaz hâle getirilmişse ayrıca TCK m. 151 mala zarar verme suçu da değerlendirilebilir.

Ancak her sökme veya götürme işlemi otomatik olarak suç oluşturmaz. Sökülen şeyin kime ait olduğu, kiracıya hangi amaçla teslim edildiği, kira sözleşmesi, demirbaş listesi, teslim tutanağı, fotoğraf ve diğer deliller birlikte incelenmelidir.

2. Tabela, Demirbaş ve Tesisat Aynı Şey Değildir

Dükkan kiracısının söküp götürdüğü şeyin hukuki niteliği önemlidir. Çünkü kiracı bazı eşyalarını söküp götürebilir; bazı parçaları ise sökemez veya sökse bile verdiği zararı ödemek zorunda kalabilir.

3. Kiracının Tabelayı Söküp Götürmesi

Tabela konusunda ilk bakılacak nokta şudur: Tabela kiracıya mı ait, yoksa kiralananın sabit unsuru mu?

Kiracının kendi ticari unvanını, markasını veya işletme adını taşıyan tabela çoğu durumda kiracıya ait olabilir. Kiracı, kendi işletmesine ait tabelayı söküp götürmek isteyebilir. Ancak bu hak sınırsız değildir.

Kiracı tabelayı sökerken:

• Cepheye zarar vermemelidir.

• Duvar, cam, alüminyum doğrama, kepenk, vitrin veya dış cephe kaplamasını kırmamalıdır.

• Elektrik bağlantılarını açıkta ve tehlikeli şekilde bırakmamalıdır.

• Tabela iskeleti kiraya verene aitse onu söküp götürmemelidir.

• Sözleşmede “tabela, ışıklı pano, reklam panosu veya tabela konstrüksiyonu taşınmazda kalacaktır” hükmü varsa buna uymalıdır.

Örneğin kiracı yalnızca kendi marka yazısını sökmüş ve cepheyi sağlam teslim etmişse, kiraya verenin tazminat talebi doğmayabilir. Ancak kiracı tabelayı sökerken cepheyi delmiş, kabloları koparmış, ışıklı pano sistemini, taşıyıcı demiri veya kiraya verene ait tabela kasasını götürmüşse tazminat sorumluluğu gündeme gelir.

4. Kiracının Demirbaşı Söküp Götürmesi

Demirbaş, kiralanan dükkanla birlikte teslim edilen ve genellikle taşınmazın kullanımına özgülenen eşya veya sistemleri ifade eder. Ancak her eşya otomatik olarak demirbaş sayılmaz. Demirbaş iddiası, mümkünse yazılı sözleşme, teslim tutanağı, fotoğraf, fatura, keşif, servis kaydı veya tanıkla desteklenmelidir.

Dükkanlarda sık görülen demirbaş örnekleri şunlardır:

• Klima ve dış ünite,

• Kombi, petek, ısıtma sistemi,

• Kepenk, kepenk motoru ve kumandası,

• Raf sistemi,

• Banko, tezgah veya sabit dolap,

• Alarm ve kamera sistemi,

• Yangın tüpü, yangın dolabı veya yangın hattı,

• Havalandırma motoru,

• Aspiratör ve baca sistemi,

• Elektrik panosu,

• Aydınlatma armatürleri,

• Vitrin camı, kapı sistemi ve otomatik kapı mekanizması.

Kiracı, kiraya verene ait demirbaşı söküp götüremez. Söküp götürmüşse kiraya veren, demirbaşın iadesini, iade mümkün değilse bedelini, sökme nedeniyle oluşan onarım masrafını ve şartları varsa kira kaybını isteyebilir.

Yargıtay uygulamasında da kiracının sözleşmeye uygun kullanımdan doğan olağan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmadığı; ancak kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumlu olduğu kabul edilmektedir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2020/3429 E., 2021/3420 K., 31.03.2021 tarihli kararında hor kullanım zararı değerlendirilirken yıpranma payı ve olağan kullanım ayrımı vurgulanmıştır.

5. Kiracının Tesisatı Söküp Götürmesi

Tesisat, genellikle taşınmazın bütünleyici parçası niteliğinde olabilir. Elektrik hattı, su tesisatı, doğalgaz tesisatı, gider hattı, havalandırma kanalı, yangın hattı, internet altyapısı, klima bakır boruları veya pano bağlantıları bu kapsama girebilir.

Türk Medenî Kanunu m. 684’e göre bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur. Bütünleyici parça, asıl şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılması mümkün olmayan parçadır. TMK m. 686 ise eklenti kavramını düzenler.

Bu nedenle kiracı, taşınmazdan zarar vermeden ayrılamayan veya kiralananın kullanımına özgülenmiş tesisatı keyfi şekilde söküp götüremez.

Örneğin:

• Elektrik panosunu sökmek,

• Sigorta kutularını almak,

• Su tesisatını kesmek,

• Doğalgaz hattını bozmak,

• Havalandırma kanalını koparmak,

• Klima bakır borularını kesmek,

• Yangın tesisatını kullanılamaz hale getirmek,

• Gider hattını tahrip etmek kiraya veren bakımından ciddi tazminat sebebi olabilir.

Tesisat sökme olaylarında zarar çoğu zaman basit bir eşya bedelinden ibaret değildir. Eski hale getirme, işçilik, malzeme, güvenlik riski, yeniden ruhsatlandırma, elektrik/doğalgaz uygunluk işlemleri ve dükkanın yeniden kiraya verilememesi gibi zarar kalemleri doğabilir.

6. Kiracı Hangi Şeyleri Söküp Götürebilir?

Kiracı, kural olarak kendisine ait ve taşınmaza zarar vermeden ayrılabilen taşınır eşyaları söküp götürebilir.

Örneğin:

• Kendi masa, sandalye ve ticari ekipmanları,

• Kendi markasına ait tabela yazısı,

• Sözleşmede kendisine ait olduğu açıkça yazılı makineler,

• Taşınmaza zarar vermeden sökülebilen dekoratif ürünler,

• Kiracı tarafından satın alındığı ve taşınmazda kalacağı kararlaştırılmamış taşınır eşyalar.

Ancak kiracı, kendi yaptırdığı her şeyi otomatik olarak söküp götüremez. Türk Borçlar Kanunu m. 321’e göre kiracı, kiraya verenin yazılı rızasıyla kiralananda yenilik ve değişiklik yapabilir. Kiraya veren bu değişikliğe rıza göstermişse ve aksi yazılı kararlaştırılmamışsa, kiralananın eski haliyle iadesini isteyemeyebilir. Aynı maddede, aksi yazılı anlaşma yoksa kiracının rızayla yaptığı yenilik ve değişiklik nedeniyle ortaya çıkan değer artışını isteyemeyeceği de düzenlenmiştir.

Bu nedenle her olayda şu üç soru sorulmalıdır:

6.1. Sökülen şey kime aitti?

Kiracıya mı, kiraya verene mi, yoksa taşınmazın bütünleyici parçası mı?

6.2. Sökme işlemi taşınmaza zarar verdi mi?

Delik, kırık, tesisat arızası, cephe hasarı, elektrik riski, su kaçağı veya kullanım engeli oluştu mu?

6.3. Sözleşmede ne yazıyor?

Demirbaş listesi, ek protokol, tadilat izni, tabela hükmü ve tahliye teslim şartları incelenmelidir.

7. Kiraya Veren Hangi Zararları Talep Edebilir?

Dükkan kiracısının tabelayı, demirbaşı veya tesisatı söküp gitmesi halinde kiraya veren, somut olaya göre şu zarar kalemlerini talep edebilir:

7.1. Eksik demirbaş bedeli

Kiraya verene ait klima, kepenk motoru, raf, sayaç, pano, vitrin, havalandırma sistemi veya başka demirbaş sökülüp götürüldüyse iade veya bedel talep edilebilir.

7.2. Onarım ve eski hale getirme bedeli

Cephe, duvar, zemin, tavan, elektrik, su, doğalgaz, havalandırma veya yangın tesisatı zarar gördüyse eski hale getirme masrafı istenebilir.

7.3. İşçilik ve malzeme giderleri

Usta, servis, elektrikçi, tesisatçı, camcı, kepenkçi veya teknik servis giderleri belgeyle talep edilebilir.

7.4. Makul onarım süresi kira kaybı

Dükkan, zarar nedeniyle hemen kiraya verilemiyorsa ve onarım süresi makul şekilde ispatlanabiliyorsa, mahrum kalınan kira geliri de talep edilebilir. Yargıtay’ın hor kullanım ve eski hale getirme değerlendirmelerinde tamir süresi kira kaybı da uyuşmazlık konusu yapılabilmektedir.

7.5. Delil tespiti, noter ve teknik rapor giderleri

Bu giderlerin hangi kapsamda talep edilebileceği somut dava, belge ve yargılama gideri niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

7.6. Depozito dışında kalan zarar

Depozito zararı karşılamıyorsa, aşan kısım için ayrıca talepte bulunulabilir.

8. Kiracı Olağan Yıpranmadan Sorumlu Değildir

Kiraya verenin tazminat talep ederken dikkat etmesi gereken önemli sınır şudur: Kiracı, sözleşmeye uygun kullanım nedeniyle oluşan olağan eskime ve yıpranmadan sorumlu değildir.

Türk Borçlar Kanunu m. 334’e göre kiracı, kiralananı ne durumda teslim aldıysa kira sözleşmesinin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür. Ancak sözleşmeye uygun kullanım dolayısıyla meydana gelen eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir.

Bu nedenle tazminat hesabında:

• Demirbaşın yaşı,

• Kullanım süresi,

• Önceki durumu,

• Ekonomik ömrü,

• Normal yıpranma payı,

• Kiracının kötü kullanımı,

• Sökme nedeniyle oluşan doğrudan zarar ayrı ayrı değerlendirilir.

Örneğin 10 yıldır kullanılan eski bir klimanın tamamen yeni klima bedeli üzerinden istenmesi her durumda kabul edilmeyebilir. Ancak kiraya verene ait klima sökülüp götürülmüşse, eksik demirbaş bedeli ve sökme nedeniyle oluşan zarar ayrıca hesaplanabilir.

9. Kiraya Verenin En Sık Yaptığı Hatalar

Bu tür dosyalarda haklı olan kiraya veren, usul hataları nedeniyle ispat sorunu yaşayabilir. En sık yapılan hatalar şunlardır:

9.1. Delil toplamadan tadilat yapmak

Dükkan hemen onarılırsa hasarın ilk hali kaybolur. Bu da tazminat davasında ispatı zorlaştırır.

9.2. Yazılı bildirim yapmamak

TBK m. 335 gereği kiraya verenin eksiklikleri kiracıya hemen yazılı olarak bildirmesi gerekir. Sadece telefonla aramak veya sözlü konuşmak yeterli güvence sağlamaz.

9.3. Demirbaş listesi düzenlememek

Kira sözleşmesinin ekinde demirbaş listesi yoksa, hangi eşyanın kiraya verene ait olduğu tartışmalı hale gelir.

9.4. Fotoğraf ve video almamak

Tahliye öncesi ve sonrası görüntü yoksa, zararın kiracı döneminde oluştuğunu ispat etmek güçleşir.

9.5. Depozitoyu belgesiz şekilde kesmek

Depozitonun hangi zarar kalemine mahsup edildiği açıkça yazılmalı ve belgeye bağlanmalıdır. Aksi halde kiracı depozito iadesi talep edebilir.

9.6. Arabuluculuğa başvurmadan dava açmak

Kira ilişkisinden doğan tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı olduğundan, doğrudan dava açılması usulden sorun yaratabilir.

10. Delil Tespiti Neden Önemlidir?

Dükkan kiracısı tesisatı, demirbaşı veya tabelayı söküp gitmişse en kritik işlem çoğu zaman delil tespitidir.

Delil tespiti ile mahkeme aracılığıyla bilirkişi incelemesi yapılabilir. Bilirkişi, sökülen unsurları, hasarın kapsamını, onarım ihtiyacını ve yaklaşık zarar bedelini raporlayabilir. Bu rapor, sonradan açılacak tazminat davasında güçlü bir delil niteliği taşıyabilir.

Özellikle şu durumlarda delil tespiti geciktirilmemelidir:

• Elektrik tesisatı sökülmüşse,

• Su veya doğalgaz hattı zarar görmüşse,

• Dükkan kullanılamaz hale gelmişse,

• Kepenk veya vitrin sökülmüşse,

• Klima, kombi, havalandırma veya yangın sistemi alınmışsa,

• Tabela sökümü cepheye zarar vermişse,

• Dükkanın yeniden kiraya verilmesi gecikecekse.

Delil tespiti yapılmadan onarım yapılması gerekiyorsa, en azından ayrıntılı fotoğraf, video, teknik servis raporu, usta tutanağı, fatura ve mümkünse tanık bilgileri korunmalıdır.

11. Kiracıya İhtarname Gönderilmeli mi?

Evet. Kiracıya yazılı bildirim yapılması çoğu durumda gereklidir ve ispat bakımından önemlidir.

İhtarnamede şu hususlar yer almalıdır:

• Kiralanan dükkanın adresi,

• Kira sözleşmesi tarihi,

• Tahliye veya anahtar teslim tarihi,

• Sökülen tabela, demirbaş ve tesisatlar,

• Oluşan hasarlar,

• Delil tespiti yapılacağı veya yapıldığı,

• Eksik demirbaşların iadesi talebi,

• İade mümkün değilse bedel ve onarım giderlerinin ödenmesi talebi,

• Ödeme için verilen makul süre,

• Arabuluculuk ve dava haklarının saklı tutulduğu.

İhtarname, özellikle TBK m. 335 kapsamında kiracının sorumlu olduğu eksikliklerin yazılı olarak bildirilmesi bakımından önemlidir.

12. Depozitodan Kesinti Yapılabilir mi?

Depozito, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçları için güvence niteliğindedir. Ancak kiraya verenin “zarar var” diyerek hiçbir belge göstermeden depozitoyu tamamen alıkoyması uyuşmazlık doğurabilir.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli TBK m. 342’de düzenlenmiştir. Bu hükme göre güvence üç aylık kira bedelini aşamaz; para veya kıymetli evrak olarak verilen güvence bakımından banka, güvenceyi kural olarak iki tarafın rızasıyla, kesinleşmiş icra takibiyle veya kesinleşmiş mahkeme kararıyla iade edebilir.

Pratikte kiraya verenin güvenli hareket etmesi için:

• Zarar kalemlerini yazılı belirlemesi,

• Fotoğraf, video, fatura ve raporla desteklemesi,

• Kiracıya yazılı bildirim yapması,

• Depozitodan hangi kalemlerin mahsup edildiğini açıklaması,

• Uyuşmazlık varsa arabuluculuk ve dava yolunu işletmesi gerekir.

13. Kiracı Hâlâ Dükkandaysa Ne Yapılır?

Kiracı henüz tahliye etmemiş, fakat dükkanın demirbaşlarına veya tesisatına zarar veriyorsa TBK m. 316 kapsamında özenle kullanma borcuna aykırılık gündeme gelir.

TBK m. 316’ya göre kiracı, kiralananı özenle ve sözleşmeye uygun kullanmakla yükümlüdür. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, kural olarak en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini ve aksi halde sözleşmeyi feshedeceğini yazılı olarak bildirmelidir.

Bu durumda kiraya veren:

• Sözleşmeye aykırılığı belgelemeli,

• Kiracıya yazılı ihtar göndermeli,

• Zarar devam ediyorsa delil tespiti yaptırmalı,

• Şartları varsa tahliye ve tazminat sürecini birlikte değerlendirmelidir.

Kiracı tahliye etmeden hor kullanma tazminatı talebi bakımından uygulamada “geri verme/tahliye” olgusu önemlidir. Ancak Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2024/2642 E., 2025/3358 K., 17.06.2025 tarihli kararında, hor kullanma tazminatı bakımından tahliyenin yargılama sırasında gerçekleşmesi halinde usul ekonomisi gereği talebin incelenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

14. Kiracı Demirbaşı veya Tesisatı Söküp Götürürse Ceza Şikâyeti Yapılabilir mi?

Bazı olaylarda kiraya veren yalnızca tazminat davası açmakla sınırlı değildir; kiracının fiiline göre ceza şikâyeti de gündeme gelebilir.

Örneğin kiracı, kiraya verene ait klima, kepenk motoru, tabela sistemi, sayaç, elektrik panosu veya tesisat parçasını söküp götürmüşse, olayın niteliğine göre TCK m. 155 kapsamında güveni kötüye kullanma suçu değerlendirilebilir. Çünkü kiracıya kullanım için bırakılan demirbaş veya tesisat üzerinde, teslim amacı dışında tasarrufta bulunulması ceza sorumluluğu doğurabilir.

Buna karşılık kiracı; vitrin camlarını kırmış, elektrik tesisatını bozmuş, su veya doğalgaz hattını tahrip etmiş, cepheye zarar vermiş ya da dükkanı kullanılamaz hâle getirmişse TCK m. 151 kapsamında mala zarar verme suçu gündeme gelebilir.

Ancak her demirbaş sökme veya eşya götürme olayı otomatik olarak suç oluşturmaz. Ceza şikâyeti yapılmadan önce sökülen şeyin kime ait olduğu, kira sözleşmesi, demirbaş listesi, teslim tutanağı, kiracının kullanım hakkı ve oluşan zararın kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.

15. Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk Süreci

Kira ilişkisinden doğan tazminat davalarında görevli mahkeme genel olarak Sulh Hukuk Mahkemesidir. HMK m. 4 uyarınca kira ilişkisinden doğan alacak davaları dahil olmak üzere kira uyuşmazlıkları Sulh Hukuk Mahkemesi’nin görev alanındadır.

Ancak dava açılmadan önce, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk süreci tamamlanmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanakla birlikte dava açılması gündeme gelir.

Dava sürecinde mahkeme genellikle:

• Kira sözleşmesini,

• Demirbaş listesini,

• Tahliye tutanağını,

• Fotoğraf ve videoları,

• Delil tespiti raporunu,

• Fatura ve teklifleri,

• Tanık anlatımlarını,

• Bilirkişi raporunu birlikte değerlendirir.

16. Ankara Ve Yenimahalle Uygulamasında Pratik Not

Ankara’da dükkan kiralarına ilişkin uyuşmazlıklarda, özellikle Yenimahalle, Batıkent, Ostim, İvedik OSB, Etimesgut, Sincan'da işyeri kiralarında hızlı delil toplama önemlidir. Dükkanın yeniden kiraya verilmesi, tadilat ihtiyacı, ticari kayıp ve demirbaş bedeli çoğu zaman zamanla ispatı zorlaşan konulardır.

Taşınmazın bulunduğu ilçe, bağlı olduğu adliye çevresi ve somut talep türü ayrıca kontrol edilmelidir. Delil tespiti, arabuluculuk ve tazminat davası stratejisi dükkanın bulunduğu yere, kira sözleşmesine ve zararın büyüklüğüne göre belirlenmelidir.

17. Kiraya Veren İçin Kontrol Listesi

Dükkan kiracısı tabelayı, demirbaşı veya tesisatı söküp gittiyse aşağıdaki kontrol listesi uygulanmalıdır:

17.1. Sözleşmeyi kontrol edin.

Demirbaş, tabela, tadilat ve tahliye hükümlerini inceleyin.

17.2. Teslim tutanağına bakın.

Dükkan ilk teslim edilirken hangi eşyaların verildiğini belirleyin.

17.3. Eski fotoğrafları bulun.

İlan fotoğrafları, ekspertiz görselleri, önceki kiracı teslim fotoğrafları, servis kayıtları işe yarayabilir.

17.4. Mevcut hali belgeleyin.

Video, fotoğraf, tanık ve tutanak oluşturun.

17.5. Onarım öncesi delil tespiti yaptırın.

Zarar büyükse mahkeme yoluyla bilirkişi tespiti alın.

17.6. Kiracıya yazılı bildirim gönderin.

Eksik ve ayıpları gecikmeden yazılı bildirin.

17.7. Fatura ve teklifleri saklayın.

Usta, servis, malzeme ve onarım belgelerini dosyalayın.

17.8. Arabuluculuğa başvurun.

Anlaşma olmazsa dava yoluna geçin.

17.9. Ceza boyutunu ayrıca değerlendirin.

Kasıtlı zarar veya kiraya verene ait malın götürülmesi varsa şikâyet gündeme gelebilir.

18. Sonuç

Dükkan kiracısının tabelayı, demirbaşı veya tesisatı söküp gitmesi halinde kiraya verenin aceleyle tadilat yaptırması, delil toplamadan depozitoyu kesmesi veya yalnızca sözlü bildirimle yetinmesi hatalı olabilir.

Doğru yol şudur: Önce zarar tespit edilir, deliller korunur, kiracıya yazılı bildirim yapılır, gerekiyorsa mahkemeden delil tespiti alınır, arabuluculuk süreci işletilir ve sonuç alınamazsa tazminat davası açılır. Kasıtlı zarar veya kiraya verene ait eşyanın götürülmesi varsa ceza şikâyeti de ayrıca değerlendirilir.

Her olayda tabela, demirbaş ve tesisatın kime ait olduğu; kira sözleşmesi, teslim tutanağı, demirbaş listesi, fotoğraf, fatura ve bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Dükkan kiracısı tabelayı söküp götürebilir mi?

Kiracı kendi markasına ait tabelayı, taşınmaza zarar vermeden sökebilir. Ancak cepheye, elektrik tesisatına veya kiraya verene ait tabela sistemine zarar verirse sorumlu olur.

2. Kiracı kiraya verene ait klimayı söküp götürürse ne olur?

Klima kiraya verene ait demirbaşsa kiracı iade veya bedelinden sorumlu olabilir. Ayrıca sökme nedeniyle oluşan tesisat ve montaj zararı da istenebilir.

3. Kiracı elektrik tesisatını söküp gittiyse ne yapılmalı?

Önce fotoğraf ve video alınmalı, mümkünse delil tespiti yaptırılmalı, kiracıya yazılı ihtar gönderilmeli ve arabuluculuk sonrası tazminat talep edilmelidir.

4. Demirbaş listesi yoksa tazminat istenebilir mi?

İstenebilir; ancak ispat zorlaşır. Fotoğraf, fatura, servis kaydı, tanık, ilan görseli ve bilirkişi raporu kullanılabilir.

5. Kiracı kendi yaptırdığı rafları sökebilir mi?

Raflar kiracıya aitse ve sökme işlemi dükkana zarar vermiyorsa sökebilir. Ancak sözleşmede rafların kalacağı yazıyorsa sonuç değişebilir.

6. Tabela sökülürken cephe zarar gördüyse kim öder?

Zarar kiracının sökme işleminden kaynaklanıyorsa cephe onarım bedelinden kiracı sorumlu olabilir.

7. Kiraya veren hemen tadilat yaptırmalı mı?

Acil güvenlik riski yoksa önce deliller korunmalı ve mümkünse delil tespiti yapılmalıdır. Hemen tadilat yapmak ispatı zorlaştırabilir.

8. Depozito zarara mahsup edilebilir mi?

Belgelendirilmiş ve kiracının sorumlu olduğu zarar varsa mahsup gündeme gelebilir. Ancak kesinti yazılı ve delilli yapılmalıdır.

9. Kiracı tesisatı söktüyse ceza davası açılır mı?

Olayın niteliğine göre TCK m. 151 kapsamında mala zarar verme şikâyeti değerlendirilebilir. Her olay otomatik olarak suç sayılmaz.

10. Tazminat davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?

Kira ilişkisinden kaynaklanan tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabuluculuk dava şartıdır.

11. Hor kullanma tazminatında yeni eşya bedeli istenebilir mi?

Her zaman tam yeni eşya bedeli kabul edilmeyebilir. Eşyanın yaşı, kullanım süresi ve yıpranma payı dikkate alınır.

12. Ankara’da dükkan kiracısı demirbaşı söküp gittiyse nereye başvurulur?

Taşınmazın bulunduğu yer, adliye çevresi ve talep türüne göre süreç belirlenir. Genellikle delil tespiti, arabuluculuk ve Sulh Hukuk Mahkemesi süreci birlikte değerlendirilir.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.