12. Yargı Paketi Aile Hukuku: Nafaka ve Boşanma Davalarına Etkisi
- Av. Mete ŞAHİN

- 15 Eki 2025
- 5 dakikada okunur
12. Yargı Paketi nafaka ve boşanma düzenlemesi bakımından en önemli sonuç şudur: 7589 sayılı Kanun süresiz nafakayı kaldırmadı, evlilik süresine göre kademeli nafaka getirmedi ve boşanma davalarını iki aşamaya ayırmadı.
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun 16 Temmuz 2026'da kabul edildi ve 31 Temmuz 2026 tarihli 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Nihai metin aile hukukunun maddi kurallarını değil, aile davalarına da yansıyabilecek bazı Hukuk Muhakemeleri Kanunu değişikliklerini içeriyor.
Süresiz nafakanın genel hukuki rejimi ve güncel mevzuat için 2026 süresiz nafaka yasasında son durum yazımıza da bakabilirsiniz.
12. Yargı Paketi Nafaka Düzenlemesi Getirdi mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanun, Türk Medenî Kanunu'nun yoksulluk nafakasını düzenleyen m.175 ve m.176 hükümlerinde değişiklik yapmadı.
Nihai kanunda daha önce kamuoyunda tartışılan şu modeller yer almıyor:
Evlilik süresine göre otomatik nafaka süresi,
Beş yıl, on yıl veya on iki yıl gibi sabit üst sınırlar,
Yoksulluk nafakasının topluca kaldırılması,
Mevcut nafaka kararlarının otomatik sona ermesi,
Nafaka fonu.
Bu nedenle “12. Yargı Paketi ile süresiz nafaka kalktı” veya “nafakalar artık evlilik süresi kadar ödenecek” şeklindeki ifadeler 7589 sayılı Kanunun nihai metnine göre doğru değildir.
Süresiz Nafaka Kalktı mı? Mevcut TMK m.175 ve m.176 Devam Ediyor
Türk Medenî Kanunu m.175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer taraftan daha ağır olmayan taraf, diğer koşullar da varsa yoksulluk nafakası isteyebilir. Kanundaki “süresiz” ifade, başlangıçta zorunlu bir bitiş tarihi belirlenmemesi anlamına gelir.
TMK m.176 uyarınca irat biçimindeki yoksulluk nafakası; alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
Mevcut nafakanın kaldırılması veya artırılması bakımından Nafakanın Kaldırılması Davası ile Nafaka Artırım Davası Şartları ve TÜFE Hesaplaması yazılarımız ayrıca incelenebilir.
İştirak Nafakası ve Çocuk Nafakası Değişti mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanun iştirak nafakasını değiştiren özel bir hüküm içermiyor. Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası farklı hukuki kurumlardır; somut dosyada nafakanın türü ve mevcut kararın içeriği ayrıca değerlendirilmelidir.
12. Yargı Paketi Boşanma Davalarını İki Aşamaya Ayırdı mı?
Hayır. Nihai Kanun, “önce boşanma kararı, sonra nafaka ve tazminat” şeklinde genel bir iki aşamalı boşanma modeli getirmedi. Türk Medenî Kanunu'nun boşanma sebepleri ve boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin hükümleri bu Kanunla değiştirilmedi.
Bu nedenle çekişmeli boşanma davası, nafaka, velayet veya tazminat bakımından 7589 sayılı Kanuna dayanarak yeni bir maddi hukuk rejimi varmış gibi işlem yapılmamalıdır.
Aile Arabuluculuğu Zorunlu Oldu mu?
Hayır. 7589 sayılı Kanunda boşanma, velayet veya nafaka uyuşmazlıkları için zorunlu aile arabuluculuğu öngören bir hüküm yoktur.
Türk Medenî Kanunu'nda Hangi Maddeler Değişti?
7589 sayılı Kanunun Türk Medenî Kanunu'na ilişkin doğrudan değişiklikleri m.440 ve m.444 üzerindedir. Bu hükümler vesayet kapsamındaki satışların UYAP'a entegre elektronik satış portalında yapılmasına ilişkindir ve 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girecektir.
Bunlar yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, velayet veya boşanma sebeplerini değiştiren hükümler değildir.
12. Yargı Paketinin Aile Davalarına Dolaylı Etkisi: HMK Değişiklikleri
Aile hukukunun maddi hükümleri değişmemiş olsa da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki bazı değişiklikler, şartları oluştuğunda aile mahkemelerinde görülen hukuk davalarına yansıyabilir.
HMK m.107: Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı
7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107 yürürlükten kaldırıldı. Ancak Geçici Madde 1/10 uyarınca 31 Temmuz 2026'dan önce açılmış davalarda eski HMK m.107 uygulanmaya devam eder.
Bir boşanma veya aile hukuku dosyasındaki parasal talebin bu değişiklikten etkilenip etkilenmediği, talebin hukuki niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
HMK m.109/4: Kısmi Davada Bir Defalık Talep Artırımı
Alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği hâllerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Artırılan kısım yönünden zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
HMK m.147: Duruşmalar Arasında Üç Ay Kuralı
Duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç aydan uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilir.
Bu kural, bir boşanma davasının toplamda üç ayda biteceği anlamına gelmez.
HMK m.149: E-Duruşma Değişikliği 31 Ekim 2026'da
Ses ve görüntü nakliyle duruşmaya katılanlar bakımından elle atılan imzaya ilişkin usul yeniden düzenlendi. İkrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, feragat, kabul ve sulh istisna tutuldu.
Bu değişiklik 17 Ağustos 2026 itibarıyla henüz yürürlükte değildir; 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girecektir.
HMK m.166, m.168 ve m.362: Birleştirme, Ayırma ve Temyiz
Birleştirme ve ayırma kararlarının kanun yolları ile bölge adliye mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği bazı kararların temyiz edilebilirliği yeniden düzenlenmiştir. Somut aile hukuku dosyasında bu hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı kararın ve talebin niteliğine göre belirlenir.
12. Yargı Paketinde Olmayan Aile Hukuku Düzenlemeleri
Nihai 7589 sayılı Kanunda şu düzenlemeler yer almıyor:
Süreli veya kademeli yoksulluk nafakası,
Yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması,
Mevcut nafaka kararlarının topluca sona erdirilmesi,
Nafaka fonu,
İki aşamalı boşanma sistemi,
Zorunlu aile arabuluculuğu,
Velayet sistemini genel olarak değiştiren yeni rejim.
Ankara ve Yenimahalle'de Nafaka ve Boşanma Davaları Açısından Ne Değişti?
7589 sayılı Kanun ülke genelinde uygulanır; Ankara veya Yenimahalle için ayrı bir nafaka ya da boşanma kuralı yoktur. Ankara'da devam eden bir aile hukuku dosyasında özellikle davanın açılış tarihi, parasal talebin niteliği, dosyanın aşaması ve geçiş hükümleri birlikte kontrol edilmelidir.
Örneğin 31 Temmuz 2026'dan önce açılmış bir belirsiz alacak davası bakımından eski HMK m.107 uygulanmaya devam eder. 31 Temmuz 2026'dan sonra açılan yeni davalarda ise yürürlükteki usul hükümleri dikkate alınır.
12. Yargı Paketi Aile Hukuku Açısından Sonuç
Kamuoyunda 12. Yargı Paketiyle ilişkilendirilen süreli nafaka ve iki aşamalı boşanma modeli 7589 sayılı Kanunda yer almamıştır. Aile hukuku bakımından asıl değişiklik, nafaka veya boşanmanın maddi koşullarında değil; belirli HMK hükümlerinde ortaya çıkmaktadır.
Resmî Kaynaklar
12. Yargı Paketi Nafaka ve Boşanma Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. 12. Yargı Paketi ile süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Hayır. 7589 sayılı Kanun, Türk Medenî Kanunu m.175 ve m.176 hükümlerini değiştirmedi.
2. Evlilik süresine göre kademeli nafaka sistemi geldi mi?
Hayır. Nihai 7589 sayılı Kanunda evlilik süresine göre otomatik nafaka süresi veya üst sınırı bulunmuyor.
3. Mevcut nafaka kararları otomatik olarak sona erdi mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanun nedeniyle mevcut yoksulluk veya iştirak nafakası kararları kendiliğinden sona ermez.
4. İştirak nafakası değişti mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanunda iştirak nafakasını değiştiren özel bir hüküm bulunmuyor.
5. Boşanma kararı önce, mali sonuçlar sonra şeklinde iki aşamalı sistem geldi mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanun boşanma yargılamasını bu şekilde iki aşamaya ayırmıyor.
6. Aile arabuluculuğu zorunlu hale geldi mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanun boşanma, velayet veya nafaka uyuşmazlıkları için zorunlu aile arabuluculuğu getirmedi.
7. HMK m.107'nin kaldırılması aile davalarını etkileyebilir mi?
Evet, talebin niteliğine göre etkileyebilir. Ancak 31 Temmuz 2026'dan önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski m.107 uygulanmaya devam eder.
8. HMK m.109 kısmi davada ne değiştirdi?
Alacağın yalnız bir kısmı dava edilmişse talep konusu aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir.
9. Boşanma davalarında duruşmalar artık en geç üç ayda bir mi yapılacak?
HMK m.147'ye göre duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı aşamaz; zorunlu hâllerde hâkim gerekçeyle daha uzun süre belirleyebilir.
10. E-duruşma değişikliği yürürlükte mi?
HMK m.149'a ilişkin 7589 sayılı Kanunun 22. maddesi 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek; 17 Ağustos 2026 itibarıyla henüz yürürlükte değildir.
11. 12. Yargı Paketi genel af veya toplu infaz indirimi getirdi mi?
Hayır. 7589 sayılı Kanun genel af veya herkese uygulanacak toplu bir infaz indirimi getirmedi.
12. Ankara ve Yenimahalle'deki aile davaları için ayrı bir kural var mı?
Hayır. Düzenlemeler ülke genelinde uygulanır; somut dosyada dava tarihi, talebin niteliği ve geçiş hükümleri ayrıca incelenmelidir.



Yorumlar