AYM Süresiz Nafaka Kararı: 30 Haziran 2027’de Ne Değişecek?

Anayasa Mahkemesinin süresiz yoksulluk nafakasına ilişkin gerekçeli kararı 30 Eylül 2026’da yayımlandı. AYM, 4 Haziran 2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla Türk Medenî Kanunu m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. İptal hükmü, yayımdan dokuz ay sonra 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.

Bu gelişme bütün nafakaların kaldırıldığı veya mevcut ödemelerin bugün durdurulabileceği anlamına gelmez. Karar yoksulluk nafakasının süre unsuruna ilişkindir. Çocuk için iştirak nafakası, tedbir nafakası ve yardım nafakası doğrudan iptal kapsamına girmez. Resmî Gazete’de yayımlanan kararın tam metni, kararın kapsamı ile yürürlük tarihinin birlikte okunmasını gerektirir.

1. Anayasa Mahkemesi Tam Olarak Neyi İptal Etti?

İptal edilen hüküm, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresidir. Yoksulluk nafakasının tamamı veya m.175’in diğer koşulları iptal edilmemiştir. Nafaka isteyen eşin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşmesi, kusurunun daha ağır olmaması ve diğer eşin mali gücü çerçevesindeki değerlendirme devam eder.

Mahkeme, tarafların karşılıklı hak ve menfaatleri arasında makul denge kurulması gerektiğini vurgulamıştır. Evliliğin süresi, yaş, eğitim ve sağlık durumu ile kişinin kendi geçimini sağlayabilme kapasitesi gibi ölçütlerin değerlendirildiği belirli ve öngörülebilir bir çerçeve gerektiği açıklanmıştır. Gerekçede özel koşullar altında yaşam boyunca nafakaya imkân tanınmasının da mümkün olabileceği belirtilmiştir. Bu nedenle karardan “her durumda en fazla beş yıl nafaka” veya “hiçbir koşulda uzun süreli nafaka olmaz” sonucu çıkarılamaz.

2. Süresiz Nafaka Kalktı mı?

“Süresiz olarak” ibaresi iptal edilmiştir; ancak iptal hükmü henüz yürürlüğe girmemiştir. 30 Eylül 2026’da yayımlanan kararın yürürlüğü dokuz ay ertelenmiştir. Bu nedenle yayımlanma tarihiyle yürürlük tarihi birbirinden ayrılmalıdır.

Karar; tüm nafaka türlerini ortadan kaldırmaz, nafakayı otomatik olarak evlilik süresine eşitlemez ve mevcut mahkeme kararlarını kendiliğinden sona erdirmez. Yoksulluk nafakasının koşulları ve değiştirilmesi hakkında genel nafaka rehberimiz ayrıca incelenebilir.

3. Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Karar 30 Eylül 2026 tarihli, 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Hükümde yürürlük, Resmî Gazete yayımından başlayarak dokuz ay ertelenmiştir. Buna göre iptal hükmünün yürürlük tarihi 30 Haziran 2027’dir.

Erteleme süresince ibare yürürlükte kalır. Karardaki dokuz aylık süre, kişinin nafakasının dokuz ay sonra otomatik sona ereceği anlamına gelmez. TBMM tarafından yapılabilecek yeni düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca takip edilmelidir.

4. Mevcut Nafaka Kararları Otomatik Olarak Sona Erer mi?

Hayır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.153 uyarınca iptal kararları geriye yürümez. Kararın yayımlanması, daha önce hükmedilmiş nafakaları veya birikmiş nafaka alacaklarını topluca silmez.

Nafakanın türü, kararın kesinleşmesi, mevcut icra dosyası ve TMK m.176’daki sona erme/değiştirme koşulları birlikte incelenmelidir. Sırf bu AYM kararına dayanılarak mevcut ödemenin tek taraflı kesilmesi doğru değildir. Koşullar değişmişse nafakanın kaldırılması veya nafakanın azaltılması talebi somut dosya üzerinden değerlendirilir.

30 Haziran 2027 sonrasındaki her dosyanın aynı sonuca ulaşacağı söylenemez. Derdest dava, kesinleşmiş karar ve ileride getirilebilecek geçiş kuralları ayrı değerlendirme gerektirir.

5. Boşanma Davası Devam Edenler İçin Ne Değişir?

İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe gireceğinden, devam eden davalarda kararın yayımlanması ile hemen yeni bir süre rejimi uygulanacağı varsayılmamalıdır. Talebin türü, davanın aşaması ve karar tarihi önem taşır.

Mahkemece yapılacak değerlendirmede yürürlükteki TMK m.175-176, AYM kararının yürürlük tarihi ve varsa yeni kanun/geçiş hükümleri birlikte dikkate alınmalıdır. Ankara ve Yenimahalle’deki dosyalarda da yalnız adliye adına göre değil, görev, yetki ve dosyanın usulî durumuna göre yol belirlenmelidir.

Devam eden boşanma ve nafaka dosyalarında şu deliller daha da önemli hale gelecektir:

• Tarafların gelir durumu,

• Kira ve temel yaşam giderleri,

• Sosyal ve ekonomik durum araştırması,

• Sağlık durumu,

• Çalışma gücü ve mesleki yeterlilik,

• Çocukların yaşı ve bakım ihtiyacı,

• Boşanmadaki kusur durumu,

• Fiili yaşam koşulları,

• Tarafların malvarlığı ve borçları.

Ankara, Yenimahalle ve Ankara Batı Adliyesi çevresindeki boşanma ve nafaka dosyalarında da dosyanın mevcut aşaması dikkate alınarak talep ve savunmaların güncellenmesi gerekebilir.

6. Yoksulluk Nafakası Nedir?

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, diğer taraftan mali gücü oranında talep edebileceği nafakadır.

Türk Medeni Kanunu m.175’e göre yoksulluk nafakası için temel şartlar şunlardır:

• Boşanma sebebiyle yoksulluğa düşme,

• Nafaka isteyen tarafın kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması,

• Nafaka ödeyecek tarafın mali gücünün bulunması,

• Nafaka talebinde bulunulması.

Yoksulluk nafakası; boşanma sebebiyle yoksulluğa düşme, nafaka isteyenin kusurunun daha ağır olmaması ve diğer eşin mali gücü kapsamında değerlendirilir.

Yoksulluk nafakası bir ceza değildir. Kadına veya erkeğe otomatik olarak bağlanan bir ödeme de değildir. Şartları varsa kadın da erkek de yoksulluk nafakası talep edebilir.

7. TMK m.176’ya Göre Nafaka Zaten Değiştirilebilir veya Kaldırılabilir

Yoksulluk nafakasının “süresiz” olması, onun hiçbir şartta değişmeyeceği anlamına gelmez. Türk Medeni Kanunu m.176 uyarınca yoksulluk nafakası belirli durumlarda kaldırılabilir, azaltılabilir veya artırılabilir.

Mevcut düzenlemeye göre:

• Nafaka alacaklısı yeniden evlenirse irat biçimindeki nafaka kendiliğinden kalkar.

• Taraflardan biri ölürse nafaka sona erer.

• Nafaka alacaklısı fiilen evli gibi yaşarsa nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir.

• Yoksulluk ortadan kalkarsa nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir.

• Haysiyetsiz hayat sürme halinde nafaka kaldırılabilir.

• Tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi halinde nafaka artırılabilir ya da azaltılabilir.

Bu nedenle AYM kararından önce de yoksulluk nafakası tamamen dokunulmaz veya değiştirilemez bir ödeme değildi.

8. 2012, 2025 ve 2026 AYM Kararları Arasındaki Fark

Bu konuda internette eski ve yeni bilgilerin karışması mümkündür. Bu nedenle tarih ayrımı önemlidir.

8.1. 2012 Tarihli AYM Kararı

Anayasa Mahkemesi, 2012 yılında TMK m.175’teki “süresiz olarak” ibaresini incelemiş ve o tarihte iptal talebini reddetmiştir. Mahkeme, “süresiz” ifadesinin her durumda ömür boyu nafaka anlamına gelmediğini; TMK m.176’daki kaldırma ve değiştirme imkânlarının bulunduğunu belirtmiştir.

8.2. 2025 Tarihli AYM Kararı

2025 yılında Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından yapılan başka bir başvuruda Anayasa Mahkemesi, başvuruyu esastan incelememiştir. Çünkü başvuruya konu davanın niteliği nedeniyle itiraz konusu kuralın o davada uygulanacak kural olmadığı sonucuna varılmış ve başvuru yetkisizlik nedeniyle reddedilmiştir.

8.3. 2026 Tarihli İptal Kararı

AYM, E.2025/156, K.2026/131, 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla bu kez TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Karar 30 Eylül 2026’da yayımlanmış, yürürlük dokuz ay ertelenmiştir. 2012’deki ret kararı veya 2025’teki farklı usulî karar, bu yeni iptal kararı yerine güncel sonuç gibi aktarılmamalıdır.

9. Bundan Sonra TBMM Ne Yapabilir?

AYM kararı, nafakanın süresi hakkında yasama organının değerlendireceği yeni bir çerçeve ihtiyacını ortaya koymaktadır. Karar kendisi genel bir “bir yıl”, “beş yıl” veya evlilik süresine eşit nafaka tablosu oluşturmamıştır.

Kararın gerekçesinde evliliğin süresi, yaş, eğitim, sağlık ve ekonomik ihtiyaçları karşılayabilme kapasitesi gibi ölçütler ele alınmıştır. Ancak bu ölçütler, henüz yayımlanmamış bir kanun maddesi veya her dosyaya doğrudan uygulanacak hazır bir süre formülü gibi sunulmamalıdır. AYM’nin resmî açıklaması gerekçenin anlaşılmasına yardımcı olur; bağlayıcı karar metni Resmî Gazete’deki tam metindir.

10. Nafaka Alanlar İçin Pratik Değerlendirme

Nafaka alacaklısı olan kişiler, bu karar nedeniyle mevcut haklarının hemen sona erdiğini düşünmemelidir.

Bu aşamada yapılması gerekenler şunlardır:

1. Mevcut mahkeme kararınızı saklayın.

2. İcra dosyası varsa dosya bilgilerini kontrol edin.

3. Gelir, gider, kira, sağlık ve çocuk bakım masraflarına ilişkin belgeleri düzenleyin.

4. Nafaka ödenmiyorsa, kararın halen geçerli olup olmadığını dosya özelinde değerlendirin.

5. Yayımlanan AYM kararıyla mevcut dosyanızı birlikte değerlendirin; henüz kabul edilmemiş süre modellerini yürürlükteki kural gibi uygulamayın.

Özellikle düzenli geliri olmayan, çocuk bakımı nedeniyle çalışamayan, sağlık sorunu bulunan veya boşanma sonrası ekonomik olarak zayıf durumda kalan kişiler bakımından dosya özelinde hukuki değerlendirme yapılması gerekir.

11. Nafaka Ödeyenler İçin Pratik Değerlendirme

Nafaka borçlusu olan kişiler de yalnızca haber başlıklarına dayanarak ödeme yapmayı bırakmamalıdır.

Bu aşamada yapılması gerekenler şunlardır:

1. Mevcut nafaka kararının türünü belirleyin.

2. Ödediğiniz nafakanın yoksulluk nafakası mı, iştirak nafakası mı, tedbir nafakası mı olduğunu kontrol edin.

3. Gelirinizde ciddi azalma varsa belgelerini toplayın.

4. Nafaka alacaklısının çalışmaya başlaması, yeniden evlenmesi, fiilen evli gibi yaşaması veya yoksulluğunun ortadan kalkması gibi durumlar varsa delil toplayın.

5. Nafakanın azaltılması veya kaldırılması için ayrıca dava gerekip gerekmediğini değerlendirin.

6. Mevcut karar değişmeden tek taraflı olarak ödeme yapmayı bırakmayın.

Aksi halde icra takibi, faiz, birikmiş nafaka borcu ve tazyik hapsi gibi sonuçlarla karşılaşılması mümkündür.

12. Bu Karar Çocuk Nafakasını Etkiler mi?

Anayasa Mahkemesi’nin güncel kararı doğrudan yoksulluk nafakası ile ilgilidir. Çocuk için ödenen iştirak nafakası bu kararın doğrudan konusu değildir.

İştirak nafakası, velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve genel giderlerine katılması amacıyla hükmedilen nafakadır. Bu nedenle çocuğun üstün yararı, eğitim durumu, yaşı, ihtiyaçları ve tarafların ekonomik gücü ayrıca değerlendirilir.

Karar, yoksulluk nafakasındaki “süresiz olarak” ibaresini konu almaktadır; çocuk için iştirak nafakası, tedbir nafakası veya yardım nafakası bu iptal hükmüyle kaldırılmamıştır. Bu nafaka türlerinin sona ermesi ve değiştirilmesi kendi hükümlerine göre değerlendirilir.

13. Nafaka Dosyasında Hangi Belgeler Kontrol Edilmeli?

Kararı uygularken ilk olarak nafakanın türü ve mevcut mahkeme kararı belirlenmelidir. Kararın kesinleşme bilgisi, icra dosyası, ödeme kayıtları, gelir-gider belgeleri ve tarafların değişen ekonomik koşulları birlikte incelenmelidir.

Ankara, Yenimahalle veya Ankara Batı’da görülen bir dosyada da iptal kararının sonucu yalnız haber başlığına bakılarak belirlenemez. Resmî kararın kapsamı, 30 Haziran 2027 yürürlük tarihi ve dosyanın kendi koşulları esas alınmalıdır. Ödeme yapılmamasının sonuçları için nafaka icrası ve tazyik hapsi rehberimiz incelenebilir.

14. Sıkça Sorulan Sorular

1. AYM süresiz nafakayı iptal etti mi?

Evet. TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresi iptal edildi; iptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.

2. Gerekçeli karar ne zaman yayımlandı?

4 Haziran 2026 tarihli E.2025/156, K.2026/131 sayılı karar, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

3. Bütün nafaka türleri kaldırıldı mı?

Hayır. Yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmadı; tedbir, iştirak ve yardım nafakası da iptal hükmünün doğrudan konusu değildir.

4. İptal hükmü neden hemen uygulanmıyor?

AYM, doğacak hukuksal boşluğun kamu yararına etkisi nedeniyle yürürlüğü Resmî Gazete yayımından itibaren dokuz ay erteledi.

5. Mevcut nafaka kararım kendiliğinden biter mi?

Hayır. Kararın yayımlanması mevcut nafaka kararlarını kendiliğinden sona erdirmez; dosyanın koşulları ve ilgili hukuk kuralları ayrıca incelenir.

6. Birikmiş nafaka borçları silindi mi?

Hayır. İptal kararları geriye yürümez; bu karar birikmiş nafaka borçlarını topluca silmez.

7. Nafaka ödemeyi bugün bırakabilir miyim?

Sırf bu iptal kararına dayanarak mevcut ödemenin tek taraflı kesilmesi doğru değildir; mahkeme kararı ve varsa sona erme koşulları kontrol edilmelidir.

8. Nafaka artık en fazla beş yıl mı ödenecek?

Hayır. AYM kararı bütün dosyalar için beş yıllık veya başka sabit bir azami süre belirlememiştir.

9. Nafaka süresi evlilik süresine eşitlendi mi?

Hayır. Karar böyle bir otomatik hesaplama modeli getirmemiştir.

10. Karar yaşam boyunca nafakayı her durumda yasaklıyor mu?

Hayır. Gerekçede, özel koşulların varlığı hâlinde yaşam boyunca nafakaya imkân tanınmasının da adil denge kapsamında olabileceği belirtilmiştir.

11. Devam eden boşanma davasında neye bakılmalı?

Nafaka talebinin türü, davanın aşaması, iptal hükmünün yürürlük tarihi ve varsa yeni kanun/geçiş hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

12. Ankara’da nafaka dosyam için hangi belgeler gerekli?

Mahkeme kararı, kesinleşme bilgisi, icra dosyası, ödeme kayıtları ve güncel gelir-gider belgeleriyle dosyaya özgü değerlendirme yapılmalıdır.

Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıkta dosyaya özgü hukuki değerlendirme gerekebilir.