Mobbing Nedeniyle İstifa Eden İşçi İhbar Tazminatı Alabilir mi? (2026 Yargıtay Rehberi)

İş hayatının en yakıcı sorunlarından biri olan ve dilimize "bezdiri" veya "yıldırma" olarak geçen mobbing, çalışanları sadece psikolojik olarak çökertmekle kalmaz, istifa sürecinde ciddi maddi kayıplara da uğratır. Özellikle Ankara'nın sanayi kalbi olan Yenimahalle, OSTİM ve İvedik bölgelerinde, işçilerin tazminatsız ayrılmasını sağlamak için uygulanan baskılar sıkça karşımıza çıkmaktadır.

Birçok çalışan şu ikilemde kalır: "Dayanamıyorum, istifa edeceğim. Ama istifa edersem ihbar tazminatımı yakar mıyım?"

Genel kural "istifa edenin ihbar tazminatı alamayacağı" yönündedir. Ancak 2025 yılı Yargıtay kararları ve hukuk sistemimizdeki "Zorla İstifa" (Eylemli Fesih) kuralı, bu durumu işçi lehine çevirebilmektedir. Bu rehberde, konuyu tüm detaylarıyla, hesaplama örnekleriyle ve Ankara özelindeki pratik bilgilerle ele aldık.

1. Hukuken Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedir?

Her kötü davranış veya her tartışma mobbing değildir. Yargıtay'a göre bir durumun mobbing sayılabilmesi ve tazminat hakkı doğurabilmesi için şu dört unsurun bir arada olması gerekir:

1. İşyeri ile Bağlantı: Olayların işyerinde veya iş ilişkisi nedeniyle gerçekleşmesi gerekir.

2. Süreklilik ve Sistematiklik: Tek seferlik bir hakaret veya bir gün süren sinirli tavır mobbing değildir. Davranışların haftalara, aylara yayılan bir "davranış kalıbı" olması gerekir.

3. Kasıt (Amaç): Karşı tarafın (işveren veya yöneticinin) amacı, sizi yıldırmak, pasifize etmek ve sonuçta "kendi isteğinizle gitmenizi" sağlamaktır.

4. Zarar: Bu sürecin sonunda psikolojik dengenizin bozulması, iş veriminizin düşmesi veya hastalanmanız (depresyon, anksiyete vb.) gerekir.

Ankara'da Sık Görülen Mobbing Türleri

• Ostim/İvedik (Mavi Yaka): Ustabaşı baskısı, herkesin içinde aşağılama, imkansız üretim hedefleri koyma, güvenliksiz çalışmaya zorlama.

• Çankaya/Balgat (Beyaz Yaka): Görev tanımı dışı işler verme (çay demletme, özel işleri yaptırma), toplantılara çağırmama, e-postaları yanıtsız bırakma (yok sayma), masasını koridora taşıma.

2. Büyük Tuzak: İstifa ve İhbar Tazminatı Sorunu

İş hukukunda İhbar Tazminatı, "karşı tarafa haber vermeden işi bozanın ödediği ceza"dır.

• Kural: İşçi "Ben istifa ediyorum" dediğinde, iş sözleşmesini bozan taraf kendisi olur. Kanun, "Madem sen bozdun, o zaman işverenden ihbar tazminatı isteyemezsin" der. Hatta, ihbar süresini (2-8 hafta) beklemeden çıkarsanız, siz işverene tazminat ödemek zorunda kalabilirsiniz.

• Haklı Fesih (İş Kanunu m. 24): Mobbing nedeniyle haklı olsanız bile, istifa dilekçesini siz verdiğiniz için sadece Kıdem Tazminatı alırsınız, İhbar Tazminatı alamazsınız.

İşte işverenlerin mobbing yapmasının temel ekonomik sebebi budur: Sizi istifaya zorlayarak ihbar tazminatı yükünden kurtulmak.

3. Çözüm Yolu: "İşverenin Eylemli Feshi" (Zorla İstifa)

Hukuk, kağıt üzerindeki şekle değil, arka plandaki gerçeğe bakar. Eğer siz bir istifa dilekçesi vermiş olsanız bile, bunu özgür iradenizle değil de işverenin baskısı, tehdidi veya dayanılmaz tacizleri sonucu vermek zorunda kaldıysanız; Yargıtay bu duruma "Eylemli Fesih" (Fiili İşten Çıkarma) adını verir.

Yargıtay Ne Diyor?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik görüşüne göre:

"İşverenin mobbing uygulamaları sonucu işçinin iradesinin feshe yönlendirildiği durumlarda, görünüşte istifa olsa bile gerçekte işveren feshi vardır. Bu nedenle işçi hem kıdem hem de ihbar tazminatına hak kazanır."

Yani mahkemeye şunu ispatlarsanız ihbar tazminatını da alırsınız: "Ben istifa etmedim, işveren beni bezdirerek fiilen kovdu."

4. İspat Yöntemleri: Davayı Nasıl Kazanırsınız?

Ankara İş Mahkemeleri'nde görülecek bir davada hakimin sadece sizin beyanınıza göre karar vermesi zordur. İddianızı delillerle desteklemelisiniz.

A. Yazılı ve Dijital Deliller

• Whatsapp/E-posta: Mesai saatleri dışında atılan tacizkâr mesajlar, iş tanımına uymayan görevlendirme mailleri.

• Kamera Kayıtları: Tecrit edildiğinizi (yalnız yemek yediğinizi, odanızın ayrıldığını) gösteren görüntüler.

• İstifa Dilekçesi: Dilekçenize asla sadece "Özel nedenlerle istifa ediyorum" yazmayın. "Mobbing baskısı altında iş akdimi feshediyorum" şerhini düşmek hayati önem taşır.

B. Tanık (Şahit) Beyanları

En güçlü delildir. Özellikle işten ayrılmış eski çalışanların, "Evet, müdüre hanım/bey sürekli bağırıyordu, istifaya zorluyordu" şeklindeki beyanları mahkemede çok etkilidir.

C. Sağlık Raporları

Mobbing sürecinde psikiyatriye veya psikoloğa gittiyseniz, aldığınız ilaçlar, "anksiyete" veya "tükenmişlik" tanıları, yaşadığınız stresin en büyük kanıtıdır.

5. Tazminat Hesabı: Mücadele Etmeye Değer Mi?

Pek çok işçi "Uğraşmaya değmez" diye düşünür. Ancak aradaki fark sandığınızdan büyük olabilir. Gelin, 2025 tahmini asgari ücret verileriyle basit bir hesap yapalım.

Örnek: Ankara OSTİM'de 5 yıldır çalışan ve brüt 30.000 TL maaş alan bir işçi düşünelim.

Durum	Kıdem Tazminatı	İhbar Tazminatı	Toplam Alacak
Normal İstifa (Haklı Nedenle)	~150.000 TL	0 TL	150.000 TL
Eylemli Fesih (Zorla İstifa)	~150.000 TL	~56.000 TL	206.000 TL

Gördüğünüz gibi, doğru hukuki strateji ile "Eylemli Fesih" iddiasını ispatlamak, cebinize yaklaşık 56.000 TL fazladan para girmesini sağlar. Bu, vazgeçilecek bir rakam değildir.

⚠️ ÖNEMLİ YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME

Yukarıdaki tablo, fikir vermesi amacıyla hazırlanmış temsili bir senaryodur.

• Rakamlar brüt olup, yasal kesintiler (damga vergisi, gelir vergisi vb.) düşüldüğünde ele geçen net miktar değişecektir.

• İstifa durumunda ihbar tazminatı kazanmak istisnai bir durumdur ve mahkemede mobbingin "sizi istifaya zorladığını" kesin delillerle ispatlamanıza bağlıdır.

• Her davanın sonucu, dosyadaki delil durumuna ve hakimin takdirine göre farklılık gösterebilir.

  
  

6. Ankara ve Yenimahalle Özelinde Pratik Bilgiler

• Arabuluculuk Şartı: Dava açmadan önce mutlaka Arabuluculuğa başvurulmalıdır. Ankara'da arabuluculuk görüşmeleri genellikle Sıhhiye veya Söğütözü'ndeki merkezlerde yapılır. Arabuluculuk tutanağına "İhbar tazminatı hakkım saklıdır" veya "Mobbing nedeniyle ayrıldım" ibarelerini yazdırmak, dava aşamasında elinizi güçlendirir.

  
  

• Yerel Mahkeme Süreleri: Ankara iş mahkemelerinin yoğunluğu nedeniyle davalar yerel mahkemede ortalama 1 - 1.5 yıl sürebilmektedir. Ancak kazanılan tazminatlara "yasal faiz" işlediği için paranın değeri korunmaya çalışılır.

7. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Mobbing davası açmak için işten ayrılmak zorunda mıyım?

Cevap: Hayır. Çalışırken de "Manevi Tazminat" davası açabilirsiniz. Ancak mobbingin amacı zaten sizi göndermek olduğu için, çalışma ortamı genellikle çekilmez hale gelir ve süreç genelde haklı fesih (istifa) ile sonuçlanır.

Soru 2: Elimde hiç yazılı delil yok, yine de kazanabilir miyim?

Cevap: Evet. Yargıtay, mobbingin doğası gereği gizli yapıldığını bildiği için "kesin delil" yerine "kuvvetli emare" arar. Sadece tanık beyanları ve olayların akışı (örneğin durduk yere görev yerinizin değişmesi) bile hakimi ikna etmeye yetebilir.

Soru 3: Mobbing nedeniyle ayrılırsam işsizlik maaşı alabilir miyim?

Cevap: Evet. Haklı nedenle fesih (İş Kanunu m. 24/II) yaptığınızda işsizlik maaşı hakkınız doğar. İşveren çıkış kodunuzu "İstifa (03)" olarak bildirse bile, İŞKUR'a şikayet yoluyla veya dava sonucunda mahkeme kararıyla işsizlik maaşınızı toplu olarak alabilirsiniz.1

Soru 4: Patronum "Seni tazminatsız kovarım, sicilini bozarım" diye tehdit ediyor. Ne yapmalıyım?

Cevap: Bu tehditlerin kendisi bile başlı başına bir mobbing ve suçtur. Sakın korkup alelacele boş kağıtlara veya "tüm haklarımı aldım" yazan ibranamelere imza atmayın. Böyle bir tehdit anında görüşmeyi sonlandırıp bir avukattan destek almanız en doğrusudur.

Soru 5: İhtarname çekmek şart mı?

Cevap: Şart değil ama çok faydalıdır. İşten ayrılmadan önce noterden göndereceğiniz detaylı bir ihtarname, "Ben keyfimden değil, şu şu baskılar yüzünden gidiyorum" demenin resmi yoludur ve mahkemede niyetinizi ispatlar.

Sonuç ve Öneri

Mobbing, ispatı teknik detay gerektiren, ancak imkansız olmayan bir süreçtir. "İstifa ettim, hakkım yandı" yanılgısına düşmeyin. Eğer Yenimahalle veya Ankara genelinde bu tür bir baskı altındaysanız, istifa dilekçenizi vermeden önce mutlaka uzman bir iş hukuku avukatından hukuki destek alınız. Doğru atılan bir adım, hem kıdem hem ihbar tazminatınızı kurtarabilir.

Yasal Uyarı: Bu web sitesinde yer alan bilgiler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu sitedeki bilgilerin kullanımı, hiçbir şekilde avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçerikte yer alan bilgilere dayanarak hareket etmeden önce, özel hukuki durumunuzla ilgili olarak mutlaka bu alanda çalışan bir avukata danışmanız tavsiye edilir.